Đọc mỗi bài thơ của nhà thơ Dương Kiều Minh như xem một Quẻ Dịch. Những “lời thoán” trong “Quẻ Dịch” ấy như ánh sáng huyền ảo, xa lạ, soi rọi vào từng góc khuất, tường giải những tế vi của tâm trí trong đời sống đương đại. Ánh sáng ấy, có lúc ta đã gặp ở đâu đó, như ngọn đèn dầu ngẫu hứng mà hợp lý trong một không gian Nghệ thuật Sắp đặt (Installation art), lúc như hắt sáng một góc phòng, khiến cho ta phải hồ nghi những tiện nghi, hồ nghi sự phủ ngập của những âm thanh hiện đại, bằng tiết tấu chậm của lời sám nguyện… Nhà thơ Dương Kiều Minh chủ yếu viết thơ văn xuôi,  những bài có hàng lối vẫn là sự cuốn theo mạch thơ ấy.  Dương Kiều Minh nặng lòng vương vấn với những thi liệu quen thuộc của thơ ca phương Đông nhưng biết mở những chiều kích bất ngờ của liên tưởng và suy niệm trong thi tứ, chữ của ông bình dị nhưng có sức ám ảnh,  và đôi khi, biểu lộ sự quẩn quanh phức rối của cảm xúc. Có lúc thơ ông hào sảng, đãi đằng như Hịch, như Từ, như Phú… nhưng sức vươn của mỗi mạch thơ luôn khoẻ khoắn, hơi thở mạnh, nhịp điệu tự nhiên và tự do. Không gian xuyên suốt tập thơ khá ổn định, với hình ảnh một kẻ sĩ thời hiện đại đang tự vấn  bằng giọng trầm, đều đều… cất lên trong quầng sáng lung linh và thanh sạch. Nhưng rất lạ khi đọc đến cuối tập thơ, tôi lại thèm tiếng quát mắng, thậm chí tiếng cười khôi hài của ông với đám người đùa nghịch, hỗn xược nào đó… Đọc thơ Dương Kiều Minh cho thấy sự phong phú, riêng biệt của dòng thơ Việt cách tân sau năm 1975.

maivanphan.com

Dương Kiều Minh

TÔI NGẮM MÃI NHỮNG NGÀY THU TẬN

(tập thơ - X)

(tiếp)

Những ngôi nhà trôi trong sương sớm

Tôi thường thấy những ngôi nhà trôi trong sương sớm
Mẹ bảo: năm nay nước cả, đói dài
Ngày nhỏ tôi không để ý, lớn lên biết lo, thấy gánh nặng cuộc đời như núi đè trên vai
Tôi vẫn thấy những ngôi nhà trôi trong sương sớm
Mẹ đã yên nghỉ vĩnh viễn trên cánh đồng làng
Những mùa gặt cứ qua đi, rồi đến mùa gặt mới
Mẹ chẳng nói gì…

Những ngôi nhà vẫn trôi sương sớm
Năm ấy dân làng chạy lụt lên đồi xa
Tôi thoát nạn khi vượt qua đoạn đường nước tràn xối xả
Giờ vẫn bần thần mình không bị nước cuốn trôi.
Những ngôi nhà bình yên nối nhau trôi hoài trong sương sớm
Cuốn theo phía sau những ký ức bỏ quên

Có tiếng người ghé tai tôi nói khẽ:
“Cầu chúc những linh hồn về cõi thiên thu”.
Ất Dậu 2005

Hành trình

Ngươi vừa thực hiện một chuyến đi rất xa
Một chuyến đi huyền bí không xác định
Một chuyến đi không hứa hẹn ngày trở về,
giống một cuộn gió trên sa mạc,
kéo dài đến khi không còn sức hút nào nữa tự tan vào không trung.

Ôi, đường dài
ngày sắp hết
chỉ có những bụi cây dại trổ đầy gai bên đường chứng kiến bước ngươi qua
Mặt trời lên – xuống – lên, rồi xuống và không bao giờ lên nữa
đời người ngắn ngủi, còn những con đường nối những con đường không bao giờ dừng lại

ồ, bạn tôi tóc bạc
bạn tôi phong sương
sau ba tháng gặp lại, mắt ngơ ngác buồn tênh
cuối đời vẫn đi tìm sự “thừa nhận”

Ôi, những cuộc đi cuốn theo những câu hỏi tan biến trên đường
những cuộc đi kỳ diệu, không xác định, không hẹn ngày trở về

Cuộc đời luôn luôn đang ở trên đường, từng số phận lần lượt dừng lại mãi mãi bên vệ cỏ xa xăm nào đó.
Những chuyến đi dù xa đến mấy, rồi sẽ tìm một con đường riêng để trở về.
8/1/2005

về đi, chú dế nhỏ

Về đi, về đi chú dế nhỏ
cái gì xui khiến ngươi lạc vào căn phòng buổi tối
Liệu ngươi có biết ngươi đã lạc vào cạm bẫy, lạc vào nơi ngươi không có ngày trở về
Tai ách trần gian, kiếp nạn trần gian!

Ta trả ngươi về với bầu đêm thanh tĩnh, những giọt sương tinh khiết treo trên những ngọn cỏ, bầu khí trời ngươi hít thở thật sâu, ngươi cất tiếng gáy vang xa qua cánh đồng rộng vượt qua đêm vô tận vọng tới nhân gian.

Gì xui khiến cuộc viễn du của ngươi lạc vào căn phòng của ta. Chắc mẹ ngươi đang bồn chồn chờ ngươi bên gò đất mênh mông đêm tối. Mẹ ngươi đã khản tiếng gọi ngươi giữa trời sương phủ.
Về đi, chú dế nhỏ. Về đi với trời đất và bóng tối quyến rũ. Ngươi về đi kẻo mẹ đang chờ

Một đêm hơi ẩm dày đặc, từng vệt nước đọng lại trên nền đá. Sương mờ hơi nước.

Thu ẩm

Những chiếc lá sen già khẽ vươn dậy trong tiếng  mưa cuối hạ. Mặt nước chuyển màu phơn phớt sắc thu. Có ai đó từ sáng sớm vượt hồ vào núi tìm cây thuốc lạ.
Ôi, những vị tiền nhân đã xong việc ở trần gian, hồn phách các ngài đi mãi đi mãi tìm về ngự trên những đỉnh núi cao.
Những đàn cá theo mùa từ biển trở về hoá thành chim, rồi đến mùa những đàn chim lại hoá cá theo sông suối ra biển

Chim chóc kêu nhiều thế, những tán phượng xanh nao lòng thanh nữ. Mới hoa đấy mà quả đấy - chàng Bảo Ngọc ngậm ngùi trong giấc mộng dài bằng đời người. 
Ký ức tựa làn gió lạnh đột ngột lướt qua lò than nóng rực. Ký ức là sự sống đã được sống. Cái chết là cuộc hành trình có khởi đầu và kết thúc. Những cái chết mang theo những bảo tàng ký ức.

Ôi, những cơn mưa đồng hành cùng mùa hạ ào ạt bước sang thu. Biếc biếc rặng trúc xanh trước cửa, nao nao lữ khách gặp mưa tìm quán vắng bên đường. Tiếng sáo buồn là lạ là là loang dưới lùm cây.
Hơi lạnh đệm thu nửa đêm giật giấc, cảm phiền đời người dằng dặc và thoáng chốc
Dằng dặc và thoáng chốc
Những trái bàng chín vàng lặng lẽ rơi trước cửa…

Trong chiếc rương đơn sơ

1-

Tôi xếp vào chiếc rương đơn sơ từng mảnh kỷ niệm
Những gì ta cất đi tự chuyển sang một đời sống khác
Như những cánh chim di cư từng luồng ký ức vỗ cánh dời khỏi ta bay vào cõi xa xăm
Những gì ta lãng quên, chúng vẫn hiển hiện đâu đó trong trời đất

2-

Trong chiếc rương đơn sơ của tôi từng mảnh kỷ niệm đêm đêm vẫn bay trở ngược vào giấc ngủ, những bờ cỏ đầm sương xuyên qua những cánh đồng ngập nước.
Tôi như một chấm nhỏ giữa nền hoàng hôn không biết mình đang trở về hay đang theo những cánh chim như những chấm nhỏ xíu thổi tới một chân trời xa tít.
Làn khói lẫn vào sương chiều lạnh giá cô quạnh.
Gần cuối đời tôi vẫn tự hỏi mình: Đời người hư hay thực?
Thơ ấu tự do và lãng mạn như những ngọn gió đồng rong ruổi theo những đám mây xếp bồng bềnh giờ vẫn tiếp tục tham gia vào những cuộc phiêu du không dứt, chúng vẫn chở theo những ao ước viển vông thời thơ ấu, những ao ước viển vông không ai hay biết chúng theo tôi suốt cả cuộc đời

3-

Tôi lật trang sau của bản viết nháp, những gì cuộc đời va đập vào ta đều để lại những dấu vết mang những ký hiệu của một bức mật tự, hình bóng mà ta nhìn thấy là một sự đảo ngược, chỉ trong giấc mơ chúng trở ngược về là mang hình ảnh thật có.
Ôi, mọi sự ức đoán dẫn con người vào những mê lộ của những mê lộ. Hình như loài người giờ đang luẩn quẩn trong mê lộ của mình.
Trong chiếc rương đơn sơ từng mảnh kỷ niệm được xếp khiêm nhường sẽ chở ta tới những chân trời xa rộng. Những ao ước viển vông thời thơ dại sẽ tấu lên bản giao hưởng hùng vĩ của khát vọng con người.

Tưởng nhớ một nhà thơ

1-

Anh bất chợt hiện về bên bậu cửa trong phút chập chờn cuối chiều áp Tết
Những ngày xuân lang bạt ngát xa bên triền sông mấp mô đá tảng
phờ phạc xác xơ những lùm cây phủ đầy bụi trắng
rượu rót tràn đêm xuân ẩm ướt

Những ngày xuân lãng du trên đất đá và cát bụi
Những ngày xuân tự tin và trống trải
Những ngày xuân chạy trốn khỏi mình

2-

Trong phút giây chập chờn cuối chiều, Anh hiện về đánh thức những kỷ niệm buồn bã và sáng chói.
Những kỷ niệm chật căng khát vọng và dự định.
Anh đã ra đi như huyền thoại về một thi sĩ đời Đường, phút cao hứng
ôm trăng đáy nước
Nhà thơ và cuộc đời - cái gì là thực? Cái gì là ảo?
Choàng tỉnh,
một làn khí nhẹ lướt qua rặng trúc rồi bốc vút lên bầu trời cuối năm!

Mưới ba tháng chạp Giáp Thân

Không đề

1-

Qua hai cơn mưa đầy ắp vị thu. Đêm nào hè phố hoa bàng rơi trắng tóc, đêm này đã những trái bàng chín rụng đầy dưới mái hiên toả lên vị hương tinh khiết của nắng.
Dòng đời đục mãi, lòng mình đục mãi, biết bao giờ lắng? bao giờ trong?

2-

Tôi cầm bút đề lên bức tứ bình dòng chữ, chợt dừng lại ở mùa thu những trái bàng chín vàng rơi trên hè phố vắng
Chúng ta đang sống, hay chúng ta đang chết?
Mùa luôn phiên sinh và tụ - muôn đời không dứt
Bạn ngửa mặt than đời quá chật
Làn gió thu mỏng tang lướt qua làm mọi vật trên thế gian biến đổi
một trái núi thu
một quả đồi thu
và một ngôi chùa thu cổ kính
Tiếng chim ngân vang tiếng vọng dội từ kiếp trước từng luồng ánh sáng trong suốt hắt từ tháp mái
Cõi lòng trống trải tuột dây nhè nhẹ chạm vùng gió nắng
Những trái bàng chín vàng rơi trên hè vắng
Mùa thu tụ ở trái bàng.

(còn nữa)

Đã đăng:
Tôi ngắm mãi những ngày thu tận (tập thơ I) - Dương Kiều Minh
Tôi ngắm mãi những ngày thu tận (tập thơ II) - Dương Kiều Minh
Tôi ngắm mãi những ngày thu tận (tập thơ III) - Dương Kiều Minh
Tôi ngắm mãi những ngày thu tận (tập thơ IV) - Dương Kiều Minh
Tôi ngắm mãi những ngày thu tận (tập thơ V) - Dương Kiều Minh
Tôi ngắm mãi những ngày thu tận (tập thơ VI) - Dương Kiều Minh
Tôi ngắm mãi những ngày thu tận (tập thơ VII) - Dương Kiều Minh
Tôi ngắm mãi những ngày thu tận (tập thơ VIII) - Dương Kiều Minh
Tôi ngắm mãi những ngày thu tận (tập thơ IX) - Dương Kiều Minh

Một số ý kiến đóng góp về bài viết này: