Đọc mỗi bài thơ của nhà thơ Dương Kiều Minh như xem một Quẻ Dịch. Những “lời thoán” trong “Quẻ Dịch” ấy như ánh sáng huyền ảo, xa lạ, soi rọi vào từng góc khuất, tường giải những tế vi của tâm trí trong đời sống đương đại. Ánh sáng ấy, có lúc ta đã gặp ở đâu đó, như ngọn đèn dầu ngẫu hứng mà hợp lý trong một không gian Nghệ thuật Sắp đặt (Installation art), lúc như hắt sáng một góc phòng, khiến cho ta phải hồ nghi những tiện nghi, hồ nghi sự phủ ngập của những âm thanh hiện đại, bằng tiết tấu chậm của lời sám nguyện… Nhà thơ Dương Kiều Minh chủ yếu viết thơ văn xuôi, những bài có hàng lối vẫn là sự cuốn theo mạch thơ ấy. Dương Kiều Minh nặng lòng vương vấn với những thi liệu quen thuộc của thơ ca phương Đông nhưng biết mở những chiều kích bất ngờ của liên tưởng và suy niệm trong thi tứ, chữ của ông bình dị nhưng có sức ám ảnh, và đôi khi, biểu lộ sự quẩn quanh phức rối của cảm xúc. Có lúc thơ ông hào sảng, đãi đằng như Hịch, như Từ, như Phú… nhưng sức vươn của mỗi mạch thơ luôn khoẻ khoắn, hơi thở mạnh, nhịp điệu tự nhiên và tự do. Không gian xuyên suốt tập thơ khá ổn định, với hình ảnh một kẻ sĩ thời hiện đại đang tự vấn bằng giọng trầm, đều đều… cất lên trong quầng sáng lung linh và thanh sạch. Nhưng rất lạ khi đọc đến cuối tập thơ, tôi lại thèm tiếng quát mắng, thậm chí tiếng cười khôi hài của ông với đám người đùa nghịch, hỗn xược nào đó… Đọc thơ Dương Kiều Minh cho thấy sự phong phú, riêng biệt của dòng thơ Việt cách tân sau năm 1975.
maivanphan.com
Dương Kiều Minh
TÔI NGẮM MÃI NHỮNG NGÀY THU TẬN
(tập thơ - I)
Những con chim rẽ giun bên vạt sông chiều
Sự ưu tư buổi cuối chiều đòi hiện trên trang trắng
Bóng tối theo hơi lạnh thấm dần xuyên qua lùm cây, mái nhà, ô cửa
Cơn khát dục vọng thiêu cháy làm biến dạng những khuôn mặt
Lại đã để lại phía sau mùa lũ, dòng sông vào đông để lộ những vạt đất bồi, những con chim rẽ giun từ đâu đến mải mê thản nhiên quên cả chiều đã xuống
Vẫn lùm cây này, vẫn bờ gạch lát, câu chuyện đã là của thế kỷ trước.
Con người bị đoạ trong trí khôn, trong ham muốn không có phép
thiêng nào giải được
Chúng ta từng nói những điều thiêng liêng, cao cả và lớn lao che phủ
sự gian trá, độc ác.
Tôi không nghĩ ngày tháng này làm ta tuyệt vọng về con người
Tình thân thuộc bằng hữu chỉ là tấm vải chùm?
Tôi hối thúc lòng mình vẫn không hào hứng lên được
Ôi, những con rẽ giun mải mê chuyên cần bên vạt sông nước rút – Ngươi đã bay đi lúc nào để lại sự trống vắng khô lạnh
Ồ khóm cây trạng nguyên xuất hiện những cánh hoa đượm đỏ - đã vào tháng trọng đông rồi sao?
11 - 11- 2007
Ghi trong cơn dịch cuối năm đinh hợi
1-
Tiếng kinh cầu đêm đêm từ ngôi chùa cổ bên sông vọng đến lầu cao.
Cơn dịch kinh hoàng lan rộng, lời cảnh báo hàng giờ vang lên khắp mọi chốn. Cơn dịch băng giá lòng người hoành hành không dứt.
Buổi tối đầu đông, tôi đi gõ các cánh cửa, không tiếng trả lời. Mọi người đều chú mục vào mối quan tâm riêng của mình.
Trong đêm sâu thẳm dội lên một niềm sâu thẳm.
Miền sâu thẳm khuất nấp trong ta mặt gương bụi phủ lâu ngày.
2-
Trong những ngày tháng như khối băng trước ánh mặt trời tan ra từng mảng, tôi chìm ngập trong âm nhạc của Bach – Mở ra thế giới siêu nhiên thuần khiết cứu rỗi – Như những dòng cam lồ tưới xuống từ trời cao.
Đấy, sự thanh khiết toả sáng lấp lánh muôn vẻ đời sống tinh thần của con người tự do vươn về các ngả như rễ cây trong lòng đất. Ôi, những ngọn gió ruổi rong không hạn định.
Người ta bảo “Chứa oán khiến một giọt nước biến thành đục”. Thời đại đổ gấp những dòng sông cuồn cuộn ngầu đục lần lượt nhấn chìm các số phận.
3-
Im lặng trước cái vực mênh mông của đêm. Tiếng côn trùng xa xa và tiếng gió động bụi cây trước cửa. Sự mong manh của kiếp người như hơi thở tan biến trong chớp mắt vào bầu trời mênh mông bí ẩn vô tận. Tôi sẽ nói gì với bạn. Tôi sẽ nói gì với người thân. Sự vô nghĩa xuyên thấu rồi thoát ra nơi đỉnh đầu. Bạn sẽ hỏi tôi. Người thân sẽ hỏi tôi. Vâng, tôi chưa thôi những suy tưởng viển vông - kiếp người say mê mang những điều viển vông xây lên những toà tháp cao ngất. Tôi đã dừng lại ham muốn can thiệp vào cơn mộng mị cố hữu của con người.
4-
Bất chợt gặp một đốm sáng rơi đầu hồi toà thư quán. Có lẽ tinh tuý của một linh hồn vừa nhoà vào vũ trụ. Đời người, mộng và thực chưa bao giờ phân định được. U uẩn mãi khuôn mặt đăm chiêu của ai đó hắt sáng vào đêm tối. Bạn là cái cây hay một vành trăng, hay tảng đá thô ráp trên triền núi dựng dứng. Nhận ra khuôn mặt tôi từ lùm cây cằn cỗi bên con đường khấp khểnh, cánh đồng nứt nẻ trơ gốc rạ vừa qua vụ gặt, hương khói ngày giỗ cha biền biệt xa vắng. ồ tuổi tên chẳng cứu giúp được gì. Cả đời vắt kiệt cho những điều vô nghĩa.
Hiện lên trong đêm vẫn khuôn mặt ưu sầu đăm đắm.
5-
Tôi thấy rõ bổn phận phải gọi tên sự trống rỗng được trào ra từ thế giới chồng chất đồ vật, ngổn ngang danh lợi. Gọi tên ảo vọng cuồng loạn ác độc như những loài virus nguy hiểm phá huỷ tâm hồn con người, đánh sập thế giới tinh thần loài người đổ ập xuống hố vực của lòng tham và tội ác. Không có thế lực nào thù địch với con người. Thiên nhiên - không! muôn loài – không! Chỉ có con người thù địch với con người. Cơn cuồng khát đẩy con người thành loài quái vật khủng khiếp nhất trên trái đất.
Cuồng khát tạo ra oán thù như cơn dịch hung hãn kinh hoàng lan tràn trên thế gian.
Ôi, những khuôn mặt đăm chiêu đã cứu rỗi loài người
Ôi, âm nhạc của Bach như dòng cam lồ chảy từ trời cao, ta quì xuống đón nhận
Ai đó đang làm lễ cầu siêu cho những linh hồn ngầu đục!
Tiếng kinh cầu đêm đêm từ ngôi chùa cổ bên sông vọng đến lầu cao.
(còn nữa)
Một số ý kiến đóng góp về bài viết này:
|
