Trao đổi với maivanphan.com qua E-mail về thơ Tân-Hình-Thức, Nhà thơ Đoàn Minh Hải viết: “Không có một cái gì giải phóng con người mà tác dụng mạnh bằng văn thơ nghệ thuật- văn học văn hoá... Cái mốc của nhóm Tự-Lực văn đoàn còn đó và giá trị của nhóm không thể bỏ qua. Chế độ nào có muốn bỏ cũng không bỏ được cuối cùng cũng phải công nhận. Chỉ một ông LeMur trong nhóm thôi cũng đủ làm thay hẳn bộ mặt xã hội với một cải cách nhỏ của chiếc áo dài từ đương thời cho đến ngày nay. Cái giòng chảy của lũ quét lũ tràn mạnh như thế nào cũng không thể so sánh với cơn hồng thủy của cách mạng văn-hóa. Thay đổi một giòng chảy là thay đổi cả một hệ thống chằng chịt, xoay hướng đổi chiều của giòng chảy đó. Những giòng thơ cổ-điển, thơ tự do và bây giờ thay vào giòng Tân-hình-Thức cũng là bước đi phải đến tất-yếu của thời gian, như những bước chân đã đi là phải đến, một điều rất hiển nhiên không cần toan tính, một tiếp nối của sự tiếp nối qua từng giai đoạn. Không ai đứng giữa giòng thác mà ngăn cản được con nước xoáy, không thể nắm lưng nó kéo lại, cũng không thể đẩy nó chạy nhanh hơn, giờ thì trái sẽ chín và nếu hái sớm hơn thì đắng mà chậm hơn thì sẽ rụng mất... thế thôi. Tất cả đã là cái luật bất biến của thời gian. Phải thay đổi và phải lột xác. Có thể nói thơ Tân-hình-Thức Việt đã qua được thời kỳ đầu thử thách và đang dần đi vào lãnh vực hoàn chỉnh, từng bước một trong vững chắc và đáng tin cậy. Để qua được giai đoạn thử nghiệm thơ Tân-hình-Thức Việt đã chịu bao điều cay đắng nhưng rồi nó cũng vượt qua được tất cả những đắng cay. Từ đây nó đang mạnh dạn bước và sẽ làm khởi sắc hơn đậm đà hơn hào phóng hơn cho giòng thơ Việt-Nam trong tương lai gần và cả một tương lai xa...”
maivanphan.com trân trọng gửi tới quý bạn đọc thơ Tân-Hình-Thức của nhà thơ Đoàn Minh Hải, đăng trong nhiều kỳ.

Đoàn Minh Hải

THƠ-TÂN-HÌNH-THỨC (I)

PHÁO THĂNG THIÊN

Tôi đã học và tôi
Đã thấy trái táo rơi
Xuống, mọi vật không có
Cánh đều rơi xuống tại

Chỗ rơi và đúng chỗ
Tôi cũng đã thấy người
Ta khi bị chặt đầu
Máu vọt bắn lên cao

Như vậy định luật New –
Ton đã sai dù máu
Không thể nào có cánh . . .

Saigon 09 – 02

TRÊN ĐẦU CỎ CÚ

Thằng gù và thằng cười
Hai thằng chơi với nhau
Thằng gù thì cứ gù
Thằng cười thì cứ cười

Cái ghế và cái bàn
Cái bàn và cái ghế
Hai cái chơi với nhau
Đẻ ra ly cà – phê

Thằng người và con người
Con người và thằng người
Hai đưa chơi với nhau
Đẻ ra lòng thù hận

Đẻ ra cây cỏ cú . . .

Saigon 011202

MẸ, NGƯỜI THỢ GỐM

Mẹ nặn chân nặn tay cho con thành Người biết
thương vợ thương con thương người
Thân hàng xóm nghĩa là trong tim con
Có cả một sở thú, vườn quốc gia.

Mẹ nặn mắt nặn mũi nặn mồm nặn
Tai cho con thấy nghe được những tiếng
Chim hót trong thành phố của con chim
Bay lạc nẻo đường rừng . . . Mẹ nặn cho

Con một con tim tròn vo – như trái
Ấu – để con biết phân định tốt xấu
Và những gì còn méo mó chưa tròn . . .
Mẹ nặn cho con cả câu kinh để
Con biết xám hối lúc con lầm lỡ
Mẹ nặn cho con nên vóc nên hình
Nên nhân nên nghĩa . . . Mẹ nặn cho con
Tim óc để con biết yêu quý từng
Câu thơ và rồi con tập làm thơ
Mẹ nặn cho con bóng dáng kẻ thù
Mẹ nặn cho con cả những dòng sông

Mẹ nặn cho con dáng núi quê nhà
Mẹ nặn cho con với cả trường ca
Mẹ nặn cho con tất cả mà con
Thì chỉ biết nói suốt đời một câu.

Đầy nhạt nhẽo . . . cám ơn Mẹ đã cho
Con được làm người . . . làm người yêu thương . . .

Saigon 270902

THƯA MẸ

Những cái tai điếc thơ
Những vầng trăng điếc nhạc
Những con mắt không nhìn
Con dế mèn cụt đầu

Tôi không là bóng trăng
Tôi không là ánh nắng
Tôi không là mặt trời
Tôi không là khung ảnh

Tôi không là chính hắn
Tôi chỉ là tôi thôi!

Mẹ ơi con chỉ là con của mẹ

8.02

GIAO HƯỞNG CỦA MỘT BÀN TAY

Một tôi khác nhìn tôi thù hằn . . .
Một tôi khác nhìn tôi lạnh lùng
Một tôi khác nhìn tôi hỏi cung
Một tôi khác đưa ra tay đấm
Một tôi khác nhìn tôi nổ tung.

Saigon 9.4.04

KINH THẢN NHIÊN

Thản nhiên ngồi nhìn ngọn lửa từ cây
Nến . . . thản nhiên ngồi nhìn lửa từ trăm
Cây nến . . . thản nhiên ngồi nhìn ngọn lửa
Bốc lên từ một mái nhà . . . thản nhiên

Ngồi nhìn ngọn lửa bốc lên từ mái
Chùa . . . thản nhiên ngồi nhìn ngọn lửa cháy
Từ một đỉnh nhà thờ, từ một xóm
Đạo . . . thản nhiên ngồi nhìn ngọn lửa lan rộng

Bốc cao từ những cánh rừng, ruộng đồng
Và thản nhiên ngồi nhìn rồi nằm lăn
Ra khoái trí khi thấy lửa cháy cả
Một giải đất nước mà người ta thường

Gọi là quê – hương . . .
Nhưng ai đã ngồi nhìn rất thản nhiên
Và ai đã đốt lên ngọn lửa ban đầu.

300403  

Một số ý kiến đóng góp về bài viết này: