Đúng vậy
Lúc đi
ông mặc áo len màu cổ vịt, quần rộng đũng
tóc cắt ngắn
tay cầm cuốn sách
ra gần cửa còn lẩm bẩm:
sáng rồi tối... thối rồi thơm... bơm rồi xì... đi rồi ngã... vả rồi thương... ương rồi chín... nín rồi thét... kẹt rồi lơi... xơi rồi hóc... bóc rồi che... đe rồi chừa... đưa rồi quỵt... bịt rồi hở... lỡ rồi toi... moi rồi thấy...
chốt cửa gỗ
kéo cửa sắt
ông bấm năm chiếc khóa
rồi ném chìa vào trong nhà...
Lật đống chăn nơi ông vẫn nằm
thấy mẩu giấy với nét chữ nguệch ngoạc:
"Ai tìm thấy tôi ở đâu, gọi về số...
Xin cảm ơn và hậu tạ".
sau mẩu giấy vẫn văng vẳng:
quấy rồi đục... nhục rồi than... tan rồi huề... mê rồi tỉnh... thỉnh rồi buông...
Bài học
Cánh và khuỷu tay vẫn cứng
Từ cổ tay xuống đến ngón phải mềm
Đạo mạo múa tay trong bị
Tôi học bài này từ nhỏ
(Một lần bị khinh như mẻ
Thằng đạo mạo đạp mình xuống lề đường
Cạch đến già!)
Đạo mạo giết một con muỗi
Đạo mạo phát biểu chung chung
Đạo mạo nghiêng mình trống rỗng
Đạo mạo lấy trộm áo mưa
Đạo mạo thở mùi hôi vào miệng người khác
Đạo mạo bọc nhầm một chiếc răng sâu
Đạo mạo tiểu tiện nơi công cộng
Đạo mạo xụt xịt trong khăn mùi xoa
Đạo mạo chỉnh lại con c... trong túi quần nơi hội họp
Đạo mạo xỉ mũi vào cửa kính
Đạo mạo moi tiền của gã ăn mày
Đạo mạo nghe trộm điện thoại
Đạo mạo nhìn ngực chị em trong đám tang
Đạo mạo ký tên vào công trình khoa học
Đạo mạo làm thơ tình khi đã liệt dương
Đạo mạo thả virus vào e-mail người khác
Đạo mạo đánh tráo bài thi
Đạo mạo tiêu tiền âm phủ
...
Cánh và khuỷu tay vẫn cứng
Từ cổ tay xuống đến ngón phải mềm.
Chỉ là giấc mơ
Chúng bịt miệng
trấn lột mọi thứ
và xin tôi bộ phận sinh dục.
Nói rằng xin
bởi nếu tôi không đồng ý
của quý kia phải liệng xuống hố phân
(chúng biết cả bí quyết và những câu thần chú).
Tôi bảo:
các ông có thể lấy hết
nhưng cho tôi giữ lại chút riêng
xin tự nguyện làm đồ chơi, giẻ lau, trâu chó...
Tôi cúi xuống đón chiếc ách lên vai
Tôi xù lông và bắt đầu sủa lớn
Tôi lúc lắc và kêu bíp bíp
Tôi mài cơ thể mình xuống sàn nhà.
Tôi chạy quanh và miệng sùi sọt
Tôi nhễ nhại, giả chết, lồng lộn
Tôi rã rời, loạn nhịp, vỡ tung
Tôi thấm nước và vắt ra nước...
Vẫn trấn tĩnh tiễn khách ra ngõ
Pha xong ấm trà
quay ra
Ông khách không còn ở đó
Gọi điện thoại
Người nhà bảo ông mất đã bảy năm
Nhầm lẫn (!)
Nhà mình
mọi sự đảo lộn
Không nhớ bức chân dung hạ xuống bao giờ...
Đâu rồi chiếc đồng hồ chạy bằng dây cót?
Bộ ấm chén giả cổ ai cho?
Ghé sang hàng xóm
thử hỏi mấy loại thực phẩm
Loại tăng giá
loại còn giữ giá
Trong nhà
Trà vẫn nóng
Đẩy chén nước về phía ông khách đã ngồi.
Luồng tử khí cao chừng một mét sáu dựng đứng trước mặt
chốc lại cúi gập.
Ở những đỉnh cột
Lưỡi tôi bị thắt
treo lên đỉnh cột
mỗi lần nói
chiếc lưỡi phải co rút
kéo thân thể béo ị lên cao
Tôi giẫy giụa tựa mảnh vải quẫy trong gió mạnh.
Đang nghĩ về chiếc lưỡi đau
Chợt cánh bướm mọc trên bờ đá
Cánh hây hây run rẩy cả chân kè
Rồi tấm biển quảng cáo nước uống tăng lực
có gas phun sương mù và chất lượng cao
Nơi lãng mạn khác
thiếu nữ vặn lưng trong bìa lịch
miệng cười tươi và giơ tay rất lâu.
Tôi tồn tại bởi cánh bướm, biển quảng cáo và thiếu nữ không quen biết
Họ nói dùm tôi cuống lưỡi vực sâu.
Nhưng sao lại tồn tại biệt lập?
Chắc lưỡi của họ đang treo trên những đỉnh cột khác.
Còn cậu hãy đứng đằng kia
Đêm nay
nhiều điều kỳ quặc.
Nhưng giấc ngủ đã ngấm rượu độc
Trí nhớ rối mù
màn hình TV mất sóng
mí mắt mở căng hai quả trứng ung
hở miệng hai con ốc chết
hai chân đinh vừa nhổ.
Có ai bên tai thều thào:
Hãy thức chờ xem rêu phủ bầu trời
Mặt nước ăn những vì sao cuối cùng.
Đêm nay
Rắn rết, bọ cạp tràn vào thành phố
Nhưng đừng sợ!
Nhà nào bây giờ cũng thiết kế kiểu lô cốt
Trời tối không ai ra đường.
Sau lúc 0 giờ, nhà bên
một trí thức tỉnh dậy cười hềnh hệch
thú nhận những câu nói ban ngày là chuyện đùa
Đùa dai thật!
Ai đang rình nấp trên cây
chờ lá rụng hóa thành tiền tệ
Không mau giấu trước rạng đông
Bị thu trắng hoặc kiến ăn thịt.
Thôi được
Để tớ mai phục ở đây
và thức dậy lúc năm giờ sáng.
Nếu
Tôi ngủ trên giường
Con chó dưới sàn
cách tôi ba mét bảy mươi lăm xăng-ti.
Sau này vợ tôi đo và bảo thế.
Trời bắt đầu mưa
Chúng tôi bắt đầu mơ.
Con chó mơ:
thức dậy trong nắng sớm
quen hơi những khách qua đường
không cần xồ ra và sủa giận dữ
không bị khinh rẻ đánh đập
thức ăn quen đã bày.
Tôi mơ:
đêm ngủ không cần khóa cửa
ra đường chẳng ai lừa mình
họ nghĩ sao nói vậy
thoáng món ăn ngon và nắng đẹp
Thật tội nghiệp con chó!
Nước mắt làm tôi tỉnh dậy
Nỗi đau cuộn sóng bạc đầu.
Nếu đêm qua không có cơn mưa?
Nếu tôi không ngủ trên giường?
Nếu không phải khoảng cách ba mét bảy mươi lăm xăng-ti.?
Hắn
I
Nơi bóng tối ăn thịt bóng tối
hắn ngồi lẩm bẩm...
... lầm rầm âm thanh tiếp diễn
của bóng tối chưa thành
của bóng tối nuốt dần bóng tối
của màu đen không thể đen hơn.
Hắn là nơi hoàn thiện:
của gương đã lành/ sâu đã nở/ trinh đã mất/ cáp đã đứt/ cống đã thông...
là bãi phế thải của giẻ rách/ mảnh thủy tinh/ băng vệ sinh/ giày dép lạc mốt...
là viên đạn bay đi chạm đích/ những vòng kinh hồi sinh/ dòng sông gặp biển...
Lần mò leo tận cây cao
hắn hô:
Ê, chiếu ánh sáng vào đây!
Theo đèn pin le lói
mọi người thấy hắn giang tay và bay lượn tựa thiên thần.
II
Hắn cười và vung tay đấm qua lỗ thủng khoét sẵn trên tấm bìa. Những ngón tay xương xẩu co lại thành quả đấm thép lao qua tâm điểm không vật cản. Hắn, bàn tay đang tìm khoái cảm của con chó chui qua bức tường lớn. Vị trí tấm bìa giơ lên để nắm tay bay qua là khoảng cách quá ngắn. Khát thở.
Mỗi lần lao qua miệng lỗ thủng, bàn tay hắn lại xòe rộng. Tấm bìa giống con sứa đang bơi mắc phải lưỡi câu chùm. Xoay tấm bìa, hắn hát: trời xanh í a... đây vòm ngực rộng...
Bên kia tấm bìa là thế giới khác. Biển báo, thầy giáo cũ, biên bản giám định, chợ búa, kỷ niệm chương, thợ thông cống, hội đồng hương, tu sỹ, dầu tắm, bẫy chuột, nhà tiên tri... Và thời trang cũng khác (hắn nghĩ thế!). Hèn gì không chui nốt cả tay kia (!).
Hắn liệng tấm bìa vào thùng rác, xuống tấn, đấm liên hồi vào lỗ thủng ước lệ, lao đi tốc độ chóng mặt.
Một dự báo về tương lai của thể thao. Với nhan đề trang trọng của tờ báo buổi chiều, hắn có tên trong danh sách những nhà vô địch.
Hội chứng từ một tin đồn…
Tôi trả gấp đôi giá tiền đánh giày
gấp đôi tiền mua dép nhựa
gấp đôi tiền mua chiếc quạt, gói tăm
Xin anh (chị) đừng chống tay xuống đất
đừng gầm gừ, thót bụng, cuộn mình...
Tôi không mặc cả tiền cho trẻ học thêm
không mặc cả tiền phong bao hội nghị
không mặc cả tiền cắt tóc, gội đầu
không mặc cả tiền kê đơn bốc thuốc
không mặc cả tiền mái hiên trú mưa
không mặc cả tiền ghế ngồi ven biển
Hãy đưa hoá đơn qua cửa tò vò
đặt tiền trả lại sau tấm kính
cúi xuống trao bó hoa trên cao
nhìn lên trần và tự tin giảng giải
uống nước theo kiểu rô-bốt
đi qua đám đông như chỗ không người
cắm cần câu đi làm việc khác
leo thang dây không cần bám tay
và nổ máy vù ga đi thẳng.
Xin anh (chị) đừng cố ngước lên
đừng cười ngất lộ nhiều răng trắng
đừng phùng mang trợn má trừng trừng
đừng giương móng tay sắc nhọn phía trước
đừng vươn người xuống uống nước sông
đừng xé xác con vật nấu chín
đừng vò nát hoa quả màu nâu
đừng giậm chân hay bước rón rén
đừng nằm co và ngáy quá to
đừng gào thét hoặc hậm hự trong miệng.
Nhớ không thò đầu và tay ra ngoài
Nhớ suy tư hoặc chăm đọc sách
Nhớ không đạp chân và khạc lên tường
Nhớ hắt hơi lấy tay che miệng
Nhớ dùng xong xả nước bồn cầu
Nhớ phát âm tròn vành rõ chữ
Nhớ nâng ly và uống từ từ
Nhớ nằm ngủ đắp chăn ngay ngắn
Nhớ đánh răng và dùng lược chải đầu...
..."... có mãnh thú bỏ rừng...".
Quay theo mái nhà
Đêm tỉnh dậy. Đồ gỗ trong phòng mọc tua tủa nấm nhĩ. Bức tượng chảy xệ xuống thành nắm đất nhão. Chiếc quạt mở ra lần cuối rồi khép lại làm ống tre. Trong bóng tối, tiếng những nghệ nhân đã khuất cùng đồng vọng:
Hãy quay theo mái nhà đánh thức các đồ vật!
Tôi quay cùng chai lọ, con giống, bóng đèn… qua môi người thợ thổi thủy tinh, qua con chữ rùng mình nhìn bột giấy chìm trong thuốc tẩy. Những giọt mực tụ lại rồi loang xa như một vết dầu. Bộ quần áo trang nghiêm rũ xuống. Đấy là giờ mặc niệm tơ tằm và những cây bông. Bóng tối nuốt sạch thực phẩm ôi thiu, không khái niệm về văn hóa ẩm thực. Hương trà thơm về rừng. Nước gào thét trong chiếc ấm bục đáy....
Những đồ vật quay không thể dừng lại. Thùng rác quay mắc phải khung ảnh, quạt trần, dây điện thoại. Chiếc quần lót mắc kẹt giữa tủ bát đĩa và máy tập thể hình. Chổi cùn, bình diệt muỗi, đĩa CD chui vào tủ lạnh. Con cá tắt thở trên đường gần đến cửa sổ. Lũ chuột nhắt chết đuối bơi qua chảo mỡ. Bột giặt vừa quay vừa rắc lên hoa quả, dao thớt, bàn thờ. Bát nước chấm quay cùng bìa đậu phụ. Lọ tương ớt lao đi trong tư thế lộn ngược. Và kim giây quay chậm hơn hẳn kim giờ...
Mọi người vừa quay vừa tỉnh dậy. Vẫn đủ thời gian uống nước và rửa mặt. Chọn cho mình một đồ vật bất kỳ. Và nhanh chóng đặt chân vào vạch Xuất phát.
Nhìn kỹ
Trong thùng rác có bộ xương cá
bị rỉa hết thịt, tư thế vẫn trang nghiêm
cạnh chiếc thớt dọc ngang vết máu
loại thớt dùng một lần.
Chiếc mũ len vẫn còn hơi ấm
Thoảng mùi dầu gội làm mịn da đầu
Chủ chiếc mũ không bị nấm chân tóc.
Cái kéo. Phích nước. Chiếc bút...
Dăm tờ giấy trắng
cạnh biên bản, hình như một cuộc họp
có ghi tên chủ tọa, thư ký và đại biểu cấp trên
“Hôm nay, hồi 17 giờ 30, tại...
Tổng số: 32
Vắng: 04, có lý do... ”
Trong thùng rác có cánh diều giấy
chồng lên bó hoa, dăm bảy đôi giày.
Gió vẫn thổi hồn nhiên qua ống sáo.
Nắp thùng rác có dòng chữ in sẵn:
“Ở đây không ô nhiễm. Xin bạn yên tâm!”
Tỉnh táo tột cùng
Ý nghĩ tôi muốn điều khiển con chuột chui ra từ cống hẹp
từ tốn bò vào thùng rác và nằm chết ngay ngắn
Xe chở rác đem những con chuột đi chôn
vĩnh viễn trong thành phố không còn chuột.
Một cách nghĩ khác:
Múc nước ở cảng Hải Phòng
nước tự biến thành tinh khiết
tự đóng chai lăn đến các nhà hàng, khách sạn...
Người nghèo đến đó mà thu tiền.
Tôi được tôn vinh là hiện tượng
được đăng ảnh trên trang bìa
được chiêu đãi đến say xỉn.
Em hay năm bảy em dìu tôi về?
Thoáng bóng ai đi xe đạp vào ngõ hẹp
hay hàng vạn diễn viên đang trình diễn giữa quảng trường?
Đừng gượng dậy nói về lòng tin và niềm hy vọng
khi qua khe cửa hẹp
gió biển đang bắn vào từng mũi tên mát rượi.
Biết thì sống
Nhà ông trưởng thôn bị con đường
đâm thẳng vào cửa.
Mở sách Lý Số ra xem
có họa.
Sách còn ghi
ở mục Nốt ruồi
trang 267 dòng thứ ba từ dưới lên...
ám chỉ những người tơ tít, lăng nhăng...
Nhận đúng nốt ruồi bên mắt trái chị thu tiền điện
đêm qua bị bắt quả tang
đang ôm hôn ông trưởng thôn trong quán thịt chó...
"Biên bản lập thành 05 bản
Có giá trị pháp lý như nhau".
Lão chủ quán thịt chó biết lắm chuyện
bị người khác đến nắm tình hình
bị lấy lời khai suốt năm tiếng đồng hồ
về đến ngõ vợ đã mắng té tát
Bạc đầu còn ngu!
Lão cay mũi
ức đến tận cổ
nhưng nghĩ đi nghĩ lại
thấy đúng quá
lén lút uống dăm ba chén rượu
ra sân nhìn nắng lên.
Lần sau biết chỉ để bụng
Nói ra làm gì.
Mùa xuân
Có nhiều dấu hiệu Mùa xuân
Mây nặng. Hoa đào. Củi mục. Đường trơn...
Tôi chỉ dẫn các con như vậy.
Con tôi kẹp ngón tay thổi hồi còi dài
gọi đoàn tàu xuyên qua ngực tối
Trán tôi rung chuyển
Đôi chân gầm vang
những toa đen theo nhau nặng nhọc.
Tạm biệt Mùa đông!
Tạm biệt Mùa đông!
Các con tôi đang tranh luận về thời khắc:
Ấy là lúc bông hoa đỏ rực vô tình rơi trên mặt nước
hay những linh hồn được thanh tẩy bay lên?
Là mây trắng bỗng trôi qua bàn tay ấm áp
hay hơi ẩm nghẹn ngào đang vỡ ra từng tiếng chim non?
Để nhận ra anh
Em ngủ say không biết
anh đang nhìn hạt mưa
bóng tối xơ xác ngoài cửa sổ
tán cây đè nặng ngực mình...
chợt thấy con đường
tự nghiêng trong đêm.
Ẩn hiện hôm qua trong hơi thở em:
một bảng tin mới quét
gánh hàng rong, đám cưới qua đường
buổi tan ca, vài con cá ngáp
một họa sỹ mới để râu đến chơi...
Những ngọn thác câm lặng đang đổ xuống rất mạnh
những đế giày chuẩn bị vỡ tung
chân tường mở cánh cửa thoát hiểm
bụi mưa phùn hay châu chấu bay qua
cả ngôi nhà lao đi chóng mặt
sửng sốt, rã rời khi gặp bình minh...
Anh bấm số điện thoại tưởng tượng
để em biết mọi điều từ trong giấc mơ.
Em đừng bay
Cầm tay em
dù mọi vật lao đi rất vội...
Tiếng cá quẫy trong dòng chảy khác
mặt nước phẳng lặng đã vơi nhanh
đổ rào rạt vào những bóng cây
màu nhựa non phủ kín chân trời.
Tháp chuông lay giật
nơi anh quỳ đất bỗng run lên
hình dung từng mặt người hiểm trở
mũi tên, cạm bẫy, hang sâu...
và vách núi tan thành sương khói
thả xuống hoàng hôn đỏ rực ngọn đèn.
Giang tay nắm chặt
đóng đinh em lên thập tự anh
dù mọi vật lao đi rất vội...
Em ngồi trong phòng
Em im lặng nhìn vào trang sách. Gió sau vườn dâng nước đầy tràn. Tràn qua bóng cây hân hoan nghẹn ứ. Những con cánh cam vội bay ra, trên mình còn lốm đốm bóng tối. Tràn qua đoàn người vừa phủ kín quảng trường. Đám mây tự do ngùn ngụt bốc hơi từ lồng ngực. Tràn qua con sông vắt ngang thành phố. Sông cuộn cảnh quanh co rồi duỗi lòng thẳng tắp. Từ đại dương, bờ cỏ, cánh đồng... nước mơ hồ dâng mãi lên cao. Áp lực lòng hồ khổng lồ đang nén căng qua khe cửa.
Những tiếng nổ nhỏ
Em rang vừng đen sắc với lá dâu, dùng thay nước uống làm sáng mắt. Những hạt vừng trong chảo nóng nổ lách tách. Những ngôi sao đen đổi ngôi trong nắng sớm.
Đâu đó thật gần. Những tấm gương lớn vừa được dựng lên phản chiếu mọi chuyển động của thành phố. Đàn sẻ nâu bất ngờ sà xuống. Chúng nhìn những cặp mỏ và móng chân mình được phóng to trong gương, choán hết hàng cây, tháp nhọn, choán hết không gian vươn lên những cây cầu vượt, hồ nước trải rộng. Chúng hốt hoảng vụt bay rồi mất hút vào đám bụi khổng lồ. Những hạt vừng nổ lách tách là tiếng nứt của tảng băng gặp không khí nóng. Tiếng đồ gỗ trong phòng rạn chân chim cuối chiều nắng hanh.
Đâu đó thật gần. Vạt nước trong tranh bắt đầu cuộn chảy, làm bong ra những mảng màu giả tạo, cảm xúc giả tạo. Hạt vừng nổ lách tách như mỗi khi bẻ chiếc bánh đa giòn. Tiếng chân giẫm lên những cành củi nhỏ. Con bồ câu mổ thóc giữa sân rơm. Tiếng bàn tay đang tách vỏ, nhặt rau, đập trứng, so đũa, chạm cốc...
Những ngôi sao đen trong lòng chảo ngực anh rối bời nổ lách tách.
Nghe em qua điện thoại
Tiếng em trong điện thoại rất trong và nhẹ
Một giọt nước vừa tan
Một mầm cây bật dậy
Một quả chín vừa buông
Một con suối vừa chảy...
Khoảng cách tới đầu dây bên kia là ruộng đồng, làng mạc, quang gánh... Là xe cộ, tháp dựng, rễ sâu... Giọng em không vượt qua mà làm cho chúng bé lại, mở thông những cánh cửa sang nhau. Anh nghe em nhờ rễ sâu mở những vỉa tầng linh thiêng trong đất ấm, con sông chảy vào quang gánh, làng mạc phồn sinh tháp dựng, cánh đồng tươi tốt trên xe cộ...
Nói tiếp cho anh những câu bâng quơ không nội dung!
Lát nữa em đặt ống nghe, chắc mọi vật sẽ loay hoay tìm về đường cũ
Chỉ còn gợn sóng lan xa
Chỉ còn tan trong diệp lục
Chỉ còn thoảng bay dịu ngọt
Chỉ còn bờ đá lung lay...
Mưa trong đất
Những hạt mưa đầu tiên rơi xuống. Em nhắc chúng ta từng khởi thủy từ giọt nước. Trong veo, thanh tịnh em rơi xuống anh. Để anh biết thiên nhiên và đồ vật quanh mình đều bằng nước. Tất cả là em đợi anh đến gần. Tờ lịch trên tường đang tự mở sang ngày mới. Nền nhà, khung ảnh, bàn ghế luôn sạch sẽ. Trà thơm vừa rót. Bát đũa đã sấy khô. Con dao cái kéo bỗng nhiên lại sắc. Sách vở gọn gàng vừa ý. Và chốt cửa tự bật mở khi anh bước ra.
*
Lúc mặc áo chống nắng em giống cái kén di động trong phố. Xe cộ giăng giăng cùng những sợi tơ người. Chồng lấn những mốt quần Jeans, chất vải thô, những sợi pha lụa... Bắt đầu từ em, kết nối từ em chiếc áo thùng thình. Cái kén di động đi xe máy, nhắn tin qua điện thoại di động: Em hop xong. Anh nho doi mu va uong nhieu nuoc. Qua mười phút, em đi đong gạo chắc mới qua đường một chiều, lối rẽ. Hay mua sữa cho con, nhanh nhất chỉ đến gần ngã năm.
Em xuyên qua từng bức tường nắng gắt. Qua những ngôi nhà như áo rộng thùng thình.
*
Canh cá chua cho thêm mấy dọc hành. Em bảo anh sao ăn quá chậm. Thoảng nghe xơ xác những dọc hành trong cơn mưa đầu hạ. Tiếng cá quẫy giật mình đêm vắng. Và mùi rau thơm bịn rịn chân tường... Bát canh chua trong mâm cơm như giếng sâu không nhìn thấy đáy. Một mình em lặng thinh cho chín tới những dọc hành. Mình là con sâu cái kiến tự tin vượt qua bao cạm bẫy. Từng sống sót dù uống nhầm độc dược. Những chợ người mụ mị cơn mê...
Bát canh nóng mở cửa phòng chật hẹp. Các con về cả nhà cùng ăn.
*
Vệt môi anh là con chim gõ kiến trên cây cổ thụ. Chiếc mỏ tí hon làm cây rừng thay lá, thân gỗ mục hồi sinh. Những tán xanh trùm lấp, rì rầm, vươn thẳng. Nhắm mắt anh nghe trong thân cây biết mặt trời đã mọc, những sóng từ phát sinh cơn địa chấn, và ngôi sao lơ đãng đổi ngôi. Thời tiết bốn mùa làm phồn sinh bản năng loài chim gõ kiến. Ngước lên cao. Lại cúi xuống thân cây thành tâm tụng niệm:
Tạ ơn mưa nguồn, chớp sáng, mây qua...
Tạ ơn sương sớm, đất đai, đêm tối...
*
Em thiền tịnh trong chiều muộn. Tiếng chim quyện nhau. Trán em mở cánh đồng hoa vàng bất tận. Bàn chân rộng thênh cho nước chảy rì rào. Lưng thẳng - hốc núi - ánh sáng - khoan sâu. Muôn pháp là một, một đi về đâu. Ẩn hiện không gian một chiếc bình lớn. Ai đang về giữa hạt sương trong. Tiếng sấm sâu hút. Cánh hoa mong manh vươn tự do. Chén rỗng lặng thinh tràn nước....
Tất cả yên bình - ngưng đọng - chết lâm sàng - kết tủa nơi em.
*
Miệng em hé lộ khu vườn yên tĩnh. Ong bay về làm tổ mắt anh. Em ngước nhìn để giọt mật thơm vàng sánh lại, chảy chậm xuống chiếc ly anh cầm, xuống bộ quần áo anh mặc thường ngại là và đôi giày quên không đánh xi. Khu vườn bình thản trong mùa thu. Nhưng trên vai em mùa hạ vẫn ầm ào đổ xuống. Màu da trời hút mắt nhoè tan những biển hiệu treo thấp. Anh không ngăn được dòng mồ hôi em tuôn chảy trong nắng tháng sáu. Nhưng mồ hôi đổ về làm mềm tảng đá, mềm lối mòn bỏng rát, cả những gốc cây.
*
Ta rực rỡ trong vỏ bọc đêm tối. Hòa quyện đường vân thớ gỗ, rổ rá đan bện, ánh sáng gặp nhau nơi sợi tóc bóng đèn... Ta khai mở, tôn vinh nhau. Thành ngọn nến, nước sạch. Thành hoa tươi, hương thơm tế lễ tổ tông. Sông cuộn chảy cứu cánh rừng đang cháy. Lưỡi dao sắc cắt vào quả ngọt. Tảng đá vụn rời tự bay theo gió thổi. Ta đầu thai trong nhau. Nghe sữa đọng trong từng cọng cỏ, mắt thú dữ phát quang bóng tối, những giọt đắng chảy về túi mật, và tro than vùi xuống luống cày. Ta xoải mình trở thành người khác, làm hạt giống giã từ sân kho, bồ hóng gác bếp, giã từ thúng mủng, chum vò... lăn xuống đất đai.
Đêm lập xuân
Chờ quanh ngọn đèn
ánh sáng lan tỏa, đứt đoạn
ngỡ ai cầm bó đuốc
soi lên mặt mỗi người.
Bầy trò chơi để giết thời gian:
ánh sáng soi về ai
người ấy gọi cách lập xuân.
Những câu nói sau được ghi lại:
Con chim trốn rét làm mũi tên
rơi xuống bức tường mùa đông.
Khuôn mặt nhìn qua cửa sổ
gợi nét chữ nguệch ngoạc.
Giọt sương chia đôi
chân cỏ non thành vực thẳm...
Những chuyện bông lơn
vô tình vận vào trời đất
Đồ vật tự chuyển dịch
lắt lay bóng núi
Chim kêu gió thay mùa...
Khêu ngọn đèn
Từng bầy mũi tên bay qua mái nhà vun vút.
Chọn cảnh
Trong mơ ngả mình trên biển
gối đầu lên tay em
Em nghĩ nơi đây biển sâu tám mét
(tôi đọc được ý nghĩ)
có đám mây và chim hải âu
Tôi mang giấc mơ ra phố
lúc ăn sáng thấy mình giống miếng mộc nhĩ
sôi lên trong nồi nước dùng
nồi nước sâu tám mét
Vào thăm bạn trong ngõ hẹp
biển số nhà giống miếng mộc nhĩ trong nồi nước dùng
tiếng bạn vọng từ độ sâu tám mét
Khép bớt cửa vì lạnh
Hơi ẩm mơ hồ ngấm xuống rất sâu
Thấy khoảng cách từ chân ghế tới bức tượng
tiếng mọt kêu tới vụt nhanh tia chớp
giữa những khuôn mặt trong quán phở xa lạ...
bằng khoảng cách giữa đám mây và chim hải âu
đẹp tuyệt vời trên độ sâu tám mét
Không thể tin
Con ong bay vào phòng
bằng nhựa hay bằng gỗ?
nham nhở trên mình những vết cắt dở dang
đúng nó đã bay
tiếng vỗ cánh êm ru, tinh sảo.
Không nên tin vào một con ong
Tôi kiểm chứng bằng những cử động nhỏ:
vẫn còn đủ 532 trang một cuốn sách cũ
tôi bấm móng tay, thông nõ điếu
thử báo cáo, thử ký, thử huỷ tài liệu...
Nhưng hình như
mọi con vật trong nhà
vẫn chế tác từ đồ phế thải:
con mèo tam thể được sinh ra từ mớ giẻ rách?
con cá bơi trong bể được gò hàn từ vỏ lon beer?
chim họa mi hót trong lồng là chiếc ấm vỡ?
con chó giụi đầu vào tay mình là cuộn báo cũ?
đàn kiến đang nhẫn nại tha mồi là đống mạt cưa?
Anh tôi
Lúc gần đất xa trời, anh nhờ tôi giữ hộ ký ức. Anh dặn đây là dữ liệu qúy. Nhưng kho ký ức tôi đã đầy ứ, cả mốc meo, thối rữa. Tôi khuyên anh nên vẽ tranh hoặc viết sách. Nhưng anh đâu phải nhà văn, hoạ sỹ. Tôi nêu nhiều giải pháp khác: cắt rời, khởi động lại, thu nhỏ, dừng đột ngột, ninh nhừ, nghiền thành bụi...
Anh nhìn tôi buồn lắm!
Tôi nhìn nước sông thay màu lướt qua bờ cỏ rũ rượi. Phù sa láng mịn. Trăng mọc sớm, thơ ngây và thoảng mùi rơm rạ. Nhớ người yêu vô cùng.
Anh nhìn tôi buồn lắm!
Chiếc áo vừa giặt nhàu nhĩ, lặng lẽ bốc hơi tôi đâu có biết. Rồi những sợi vải mỏng manh lại phẳng phiu dưới bàn là nóng bỏng. Giặt–là, giặt–là... Đời sống đôi khi giống quả lắc chiếc đồng hồ quá cũ... Tôi tập nghĩ vẩn vơ để có thể nghĩ tiếp.
Anh nhìn tôi buồn lắm!
Anh chờ tôi rửa tay. Vòi nước xối mạnh, rất sạch, mát mẻ vô cùng. Thương anh. Tôi nhìn bọt xà phòng ngầu lên trên da trơn ướt thật dễ chịu.
Nhìn anh
Mưa li ti thành cỏ mượt. Cỏ non lan vào chân sóng. Những đồ vật theo nhau thay đổi sắc màu, tựa những quân bài đô-mi-nô trong trò chơi đổ xuống. Lá cỏ ngậm từng hồi chuông sớm. Vẳng trong đôi găng tay, khăn quàng và chiếc mũ len.
... mắt em cho trăng sáng...
Trăng tỏa mềm đất rộng. Mặt đất lặng thing dưới áp lực trăng. Như những lằn roi ngựa hằn lên vai, quất mạnh xuống lưng anh. Gió.
Gió tung bờm đột ngột
tiếng vó anh khua vào xa tít.
... mắt em đọng màu kem sữa...
Cốc sữa nóng và chiếc thìa tĩnh lặng. Khói thoảng bay mùa lúa đương thì. Thoảng ao thu, hoa lục bình, tổ chim, cây rơm, vại nước... Tiếng chim gù, thịt kho, bờ giậu, hòn than...
Chạm vào miệng cốc
và thân anh buông vào khoảng không.
Cái miệng bất tử
Cái miệng đang trôi kia chắc của người đã chết
lúc trên cao
lúc chạm vào mặt đất.
Bộ xương của cái miệng giờ tan vào cát bụi?
vẫn vàng ươm?
hay đã xỉn đen trong chiếc tiểu sành?
Nhưng cái miệng vẫn mấp máy sống động
khi mím chặt
khi nhoẻn cười độ lượng.
Tôi đặt vào cái miệng những ngữ âm
như gõ lên ô search một website tìm kiếm
Kết quả làm tôi choáng ngợp
Tôi bị lạc vào ổ phục kích?
Là phần mềm bị nhiễm virus?
Hay hòn than vừa rơi xuống tảng băng?
...
Cái miệng không phát ra tiếng động
chỉ hiện lên một đoạn phim câm.
Tôi đã lồng vào đó tiếng gậy gộc,
tiếng động lệnh, dự lệnh...
tiếng một người
và cả tiếng đồng thanh...
Cái miệng vẫn trôi
chỉ cần ai đó phát ra ý nghĩ.
Chuyện còn dài
Con gián bò quanh tôi và nói
vừa đầu thai được ba tháng tuổi
kiếp trước từng là người đàng hoàng.
Đàng hoàng sao chịu phận xẹp lép?
Tôi không tin và đu lên khung cửa:
Thế nhân chứng đâu? Vật chứng đâu?
Con gián giơ một chân lông lá
Ừ, thì tạm coi đây là cánh tay
đang chới với qua ô cửa sắt,
hay chìa ra từ vạt áo sang trọng
của người miệng rộng, lưng thuôn
bước đi xoải dài, gối cứng...
Tôi phải tiếp tục tưởng tượng
kẻo bị kẻ khác chê là mù:
tôi và con gián cùng hội thảo khoa học
cùng đeo khẩu trang, cùng ngắm hoa
cùng bẫy chim, cùng khắc phục hậu quả
cùng lau mồ hôi, cùng tiên tri...
Con gián và tôi từ giờ sòng phẳng:
Nó chui ra. Tôi vô cảm.
Nó gặm nhấm. Tôi ngập chìm.
Nó leo tường. Tôi thù vặt.
Nó bài tiết. Tôi ăn gian.
Nó hôi xì. Tôi lì lợm.
Nó dò xét. Tôi mở đường.
Nó nghênh ngang. Tôi u muội...
Những bông hoa mùa thu
(Trích)
1
Sắp mưa. Những tán lá, mái hiên, chiếc ô nhỏ không che hết em được. Mọi vật quay cuồng. Chiếc xe tải chạy qua phủ bụi lên mặt người. Lá cây theo nhau đổ xuống. Gió thổi dạt chú chim sâu vào bờ bụi, mở tung chiếc áo anh mang thành một cánh buồm.
Mưa sẽ mang hương hoa bưởi chạy vào lòng đất. Đường sẽ trơn. Con chuồn chuồn rũ cánh cùng ngọn cây mờ nhạt. Tầm nhìn ra mặt hồ và đỉnh tháp cao cũng dần bị che khuất. Mưa sẽ phá vỡ không gian anh vừa sắp đặt.
Nhưng mảng tường giờ đây vẫn còn khô ráo. Gió quét sạch con đường trước cửa. Mặt đất còn hằn những vết nhăn khát nước. Vết nhăn mở ra mạch máu, tế bào.
Hạt mưa đầu tiên hay ngón tay em chạm vào khung cửa, xuyên qua khoảng không còn ấm nóng mặt trời.
2
Hôn em trời đổ mưa
đất đai hồi sinh tươi tốt
Hạt giống nảy mầm rồi bỏ đi xa
Em ken vào anh mịn màng cỏ mọc
giàn hoa leo vươn tay quấn quýt
giục đại dương mở miệng sông hồ
Giục dầu đèn và ngọn lửa nhỏ
tai nghe và tiếng sấm xa
làm bút mực chạy trên giấy trắng
chiếc cột cao dựng xuống nền nhà
con mãnh sư nuốt con thú nhỏ
thép ra lò, đá núi nung vôi
Giục trái xanh níu cành chín rục
mặc con dơi treo mình ngủ trong chiều muộn
ngàn bông lau theo gió liêu xiêu
Em và anh tụ thành nước mát
mưa xuống những nụ hôn làm lại thế gian.
3
Uống nước lạnh. Hương hồng nhung, áo quần hanh nắng, mùi tóc em còn quyện quanh ly. Em bảo anh mãi chói chang mùa hạ. Ừ, nắng gắt thường dội xuống lưng, làm những ngón tay, ánh mắt anh bỏng rát. Chén trà thơm, lọ mực cô đặc. Bức tranh thêu, cây đèn bàn héo rũ. Chiếc cúc áo trên ngực anh khô nỏ, cong vênh. Mặt trời lặn vào ly rượu mạnh. Anh khép mắt hình dung em mây trắng lại bay về. Anh trú ngụ trong hương bưởi ngọt, trong tiếng chim gọi nhau khàn giọng. Bóng tối rùng mình chạm phải heo may. Anh nhìn lâu vào hoa hoàng thảo, hoa cúc quỳ, hoa mướp…, cả bức tranh biển khơi mang đậm sắc vàng. Nhìn lâu vào những kiểu tóc bồng bềnh, tóc ngang vai, tóc xoăn, tóc tém, tóc chuốt keo, tóc ép… Nhưng thực ra anh có hiểu gì mốt tóc đâu.
Ly nước lạnh cắt ngang từng ý nghĩ, như tra hỏi, theo dõi, bắt quả tang anh.
Anh là nụ vối, lá tía tô, ngải cứu, hoa hòe, mướp đắng… được em hái về sao tẩm giữa mùa thu.
4
Chiếc kẹp tóc em mua trong siêu thị. Hàng ngoại nhập, giả sừng voi, mã não, thạch anh… Anh tặng em chiếc kẹp tóc khác.
Chiếc kẹp tóc anh khắc gọt bằng gỗ, chọn dáng cây mọc thẳng vươn cao. Mây tụ về tay anh nặng trĩu, trên vai em khép lại tóc mềm. Nắng rực rỡ xoải trên thềm gạch đỏ.
Anh vội vã xoay quạt điện, vòi nước, bàn tủ… Khép lại ráng chiều, bếp lửa, bóng cây…
Búi tóc em đan trong ngực anh thành tổ chim ấm áp. Bầy chim non nở ra ríu rít những hừng đông.
5
Buổi sáng uống cà-phê trên phố. Ly cà-phê đặc sánh hình xoáy nước trên sông, hình mắt cơn bão xa, mắt gió... Mắt bóng cây không chim chóc im lìm. Mắt đèn pha ô tô vắng chủ. Chiếc mũ ai rơi thành hố thẳm trên đường. Bắt gặp sau lưng cái nhìn xa lạ. Mây bay qua để khoảng rỗng trên đầu. Mắt Nhà hát. Mắt hồ Tam Bạc. Mắt cầu Rào. Đường Lê Thánh Tông....
Ơ này, ly cà-phê màu nâu! Sao để heo may đổ vào giọt sương đặc sánh? Đặc sánh nắng sớm dựng lũy thành che chở. Tiếng ồn ào chỉ cách ba bước chân.
Cách ba bước chân là đời sống khác. Chuyện hôm qua cũng khó hình dung. Là hồi hộp những cơn co thắt khác. Bộ quần áo, tiếng cười, cái bắt tay cũng khác… Những con sóng khác cuồng điên dai dẳng vỗ vào bờ…
Anh thêm vào ly cà-phê chút đường, viên đá lạnh. Yên lặng cùng em trong ba bước chân.
6
Em chăm chú đọc sách. Cuốn sách viết về tình yêu xứ sở hoa Anh đào (nơi ấy cây đang mùa ra nụ?). Những câu chuyện gái trai gặp nhau trong ga tàu, vào quán bar, trên bãi biển, ăn đồ nguội… Chỉ là chuyện những năm sáu mươi.
- Hình như tình yêu ở đâu, bao giờ cũng vậy!
- Giống nhau sao được! Ngay đồ vật quanh ta giờ đây đã khác. Chiếc chặn giấy cũng nặng hơn. Computer mở trên mặt bàn rộng. Phích nước em đun hôm qua bỗng sôi rối rít. Có thể nhìn xa vô tận qua ô cửa hẹp, qua những bức tường che khuất, qua mùa đông khói lạnh mơ hồ. Bàn tay chúng ta như dài thêm ra, chặn được nước, ngăn được âm thanh. Nghe thẳm sâu từng tiếng côn trùng thở, tiếng nước khoả đều từ những đêm xa...
Hôn lên ngực anh và đánh dấu. Trái tim anh đang đập mạnh sau làn áo mỏng, nơi chiếc túi ngực có lần em muốn giấu cả cánh tay. Chỉ lát nữa thôi túi áo ngực anh sẽ căng rộng khác thường, em có thể cất giữ mọi đồ vật ưa thích. Hoặc vào đó thảnh thơi, chải tóc, ngủ ngon…
7
Chiếc cặp em mang thường đựng nhiều thứ: vài ba tập giấy, mấy loại bút bi, phấn son, gương lược… Bóng nắng xếp những ô sáng hình quả trám lúc em đi. Hôm sau nắng lại đan thêm nhiều quả trám sáng hơn chờ em qua nữa. Mỗi ngày em thay một kiểu áo. Mỗi kiểu áo có khăn quàng riêng biệt, găng tay riêng, riêng biệt son môi... Kiểu nào đi với em cũng hợp. Anh không muốn nói ra sợ bị chê là kẻ nịnh nọt vớ vẩn. Cũng có thể anh là kẻ vớ vẩn!
Kẻ vớ vẩn thường lẫn lộn màu áo em mang làm nên cảnh quan thiên nhiên phồn sinh, đa dạng. Làm nên cả đồ dùng, thức ăn, nước uống, làm nên cơ thể anh…
Mọi câu nói bâng quơ làm bóng nắng đan vào nhau thêm những ô màu sáng. Chỉ chiếc cặp em mang là hoàn toàn có thực. Đến lúc nào em sẽ mở ra?
8
Anh ôm em, nghe nhạc nước chảy qua triền núi rộng, những vỏ sò vỏ hến hoá thạch giờ đã thức dậy, tổ chim yến trên vách đá lơ phơ… Ồ cây cỏ, con đường, cả viên cuội quanh đây rất lạ. Hình như chúng đã cách xa ta, hôm qua, từ nhiều thế kỷ trước. Hay bóng dáng, hồn vía chúng ta tự kiếp nào chẳng biết, đang chờ những nụ hôn về tái hiện thế gian .
Môi em mở những đồng cỏ xa xưa mướt xanh trong cơn mưa buổi sớm, nối liền bầu trời với mặt đất rộng. Bấy giờ, những loài gặm cỏ và ong bướm còn chưa kịp sinh ra.
Vầng trán em dựng trái núi khổng lồ, đá tảng. Anh cầm viên cuội nhỏ nhoi ngậm ngùi mưa nắng, biết bao giờ trả lại được cho em!
Chúng ta từng là hai con đường riêng biệt, với bao hàng cây, bao biển báo, ngã bảy ngã ba… Giờ thành một con đường có viền cỏ mịn và nhân đôi những bãi mía, dòng sông…
9
Soi lên ngực em biết lòng mình ngay thẳng. Anh chợt nhớ lần đầu ra biển, được hóa thân vào giọt nuớc, hạt cát, lặng im giữa luênh loang vô tận không gian. Thoáng nỗi sợ vô tình gặp cơn bão lốc, giữa đêm đen dựng dậy sóng thần. Chạm vào mặt nước, lặn sâu vào trong nước, anh ước mình có thể nín thở mãi.
Lại nhớ lần đầu gặp giấc mơ được làm người lớn. Lũ trẻ chân đất, cởi truồng, tóc râu ngô đuổi anh khỏi sân chơi. Anh không khóc mà đứng bên những người cao lớn. Tập nói to cho giọng nói vỡ ra đến tai người con gái đang giấu mặt ngoài sông… Rồi những con chuột cắn nhau trong cót thóc làm giấc mơ tan vỡ. Anh tỉnh dậy trong đầm đìa mồ hôi và tiếng mình thở gấp, nhưng vẫn nhớ những gì ở cuối giấc mơ… Cuối giấc mơ phun về chân trời những dòng nham thạch. Chân trời đỏ rực chìm sâu trong vô tận dịu dàng.
10
Khi ấy là mùa xuân
lá vàng hồi sinh xanh tốt.
Nhìn lá
đứng cùng với lá
lỡ để vắng em trong ý nghĩ anh.
Khoảng trống ấy sau mới nhận ra
làm mưa xuống những cơn giông mùa hạ
chớp sáng ngang trời viết vội tên em…
Để con chim lạ hót trong vườn vắng
đàn dê mải mê gặm cỏ úa vàng
con còng trốn biển khơi khi nước rút
mái chèo buông con nước dọc, nước ngang...
Heo may theo tin nhắn qua điện thoại
Ngón tay em lùa từng hơi thở trong cây
Chiếc chăn mỏng, gần sáng trời se lạnh
Ô mai dầm, xí muội, bưởi the…
Năm nay trời lập xuân chắc muộn
Còn 136… 123… 97 ngày.
11
Vào mùa những đàn ong bỏ tổ
nhớ đôi lần lỡ làm em bật khóc
những giọt nước mắt vỡ tan trước ngực
đáy mắt thâm quầng ngơ ngác một bầy ong.
Cầm tay, anh nói:
Tia nắng mỏng lọt qua khe cửa
vài hạt bụi rực lên vội vã bay qua…
Chú chim nhỏ trên tổ cao bấy bớt
bộ lông vũ vùi sâu dưới lớp da non…
Kìa gai nhọn và ngây thơ mặt đất!
Nhìn nhau, anh kể:
những đài sen ngơ ngác cuối mùa…
những mâm son… những đôi đũa lệch…
những hang sâu đón được ánh trăng…
những thứ bỏ đi trở thành cổ vật…
những đống củi khô… đám cháy dở dang…
Đàn ong bỏ đi
hay vô tình em khóc?
Em chân thành, thanh thản nhìn anh
Không, hai nửa trái cây, đôi nến sáng?
hai mặt trời lên từ một chân trời?
hai ổ điện, hai gốc cây vừa đốn?
hai vực sâu, hai chiếc loa câm?
hai biển cấm, hai bọng ong mật?
hai hạt giống vừa trổ lá mầm?
hai con số hỏi anh phép cộng?
hai chiếc lá rơi, hai đám cháy dở dang?
12
Nỗi đau riêng
em không san hết được
Ơi giọt nước, hãy rơi về mặt đất
nhờ bóng râm che bớt phần nhói buốt rễ cây.
Không nhìn anh
bờ mắt em run…
Viên sỏi chạm đáy hồ
và sóng nước còn lan đi mãi ….
Em kể về viên sỏi
bàn tay sơ ý liệng lên trời
Anh lặng im
nghe lòng hồ nước…
… có con thuyền cột vào bãi đá
tự tròng trành vỗ sóng qua đêm…
… có tiếng vạc chưa tan vào nước
mặt trời lên vọng mỏi mệt trong sương…
… tiếng ai khua vào hừng đông chạng vạng
đang chờ trời sáng tưới cho cây…
13
Rời thị thành
thương anh về thôn quê
Bếp lửa, Bờ sông theo em vào giấc ngủ
Ký ức hồi sinh thật lạ
Bếp lửa…
Bờ sông…
chập chờn hai đầu quanh gánh chênh chao
chỉ thăng bằng trong cơn mưa tầm tã...
Khi bờ sông mở ra bất tận
từng đám lục bình nương lũ trôi về che kín mặt sông
làm nghẹn thở, làm chiều đến sớm
giăng lưng trời tôm cá lao xao…
Là lúc bếp lửa lập lòe bé nhỏ
mắt mẹ nhìn em từ phía phố xa...
để hạt thóc còn sót trong rơm rạ
gặp than vùi nổ tí tách như mưa…
Bếp lửa soi cơn mơ sáng vội
mình em loay hoay với nhiều củi ướt
đám khói xông mù mịt cay nồng...
Bờ sông hiện về đục ngầu xói lở
phờ phạc cỏ gai, cỏ ấu, cỏ gà...
con cá lơ ngơ quẫy trong bùn nhão…
Này con vịt bầu, con trâu sứt mũi!
Con chó khoang, đom đóm, mèo đen!
Nhớ ở bên em trong mưa dầm nắng táp
kim chỉ có đầu, quang gánh liêu xiêu…
14
Ngọn đèn bàn chiếu sáng áo em. Hiện xa xăm một phần gương mặt. Những bông hoa li ti lạnh lùng rời tà áo ra đi, trở lại sườn đê, vạt đồi, đồng cỏ…
Cơn gió đầu mùa bên anh quấn quýt, từ chân mây thơm hương cỏ mật, chộn rộn ong bay, tiếng nước thì thào…
Anh lại vào công sở, thăm bè bạn, đi mua sách, uống beer…
Khi beer lạnh chảy vào huyết quản, trong ráng chiều hiện lên ánh đèn và bông hoa li ti. Ngõ hẻm lùi sâu… lùi vào vô tận. Mấy gã trai bàn bên uống đã say, tiếng cười nói ngập ngừng vọng từ lưng ngựa. Bát đũa ngổn ngang cỏ hoang vây lấy những ngôi nhà. Những ly rỗng va vào nhau lanh canh vội vã. Ráng chiều trôi nhanh trong trang sách vô tình khép lại, cơn gió nhẹ thênh lùa vào bóng tối.
Gió làm bạt anh, bạt anh…
15
Bên nhau cỏ mọc. Cỏ diễn tiếp giấc mơ triệu năm của đất. Lưng thấm cỏ, chân tay thấm cỏ. Ta mưa vào nhau cơn mưa cỏ xanh, không cần mây đen, nắng vẫn trải vàng mặt đất. Mưa cỏ xanh dâng mắt ta ngập tận đỉnh cây. Ta đan vào nhau nghẹt thở… ngô nghê... ú ớ… Đám mây mang giày dép, đồ trang sức và quần áo chúng ta vừa trút bỏ trôi nhanh. Thân thể sáng lên trong hương cỏ mặn mà, trong hoa cúc dại thắp dọc triền đê chi chít những cây nến nhỏ. Con chuồn kim dính chân vào tảng đá xù xì bên thân gỗ mục hồi sinh. Lũ kiến đen lẫn vào cát sỏi. Sâu bọ giờ cũng bất động sau tán lá. Đàn sẻ nâu không còn nơi đậu, hốt hoảng bay lên làm tan vỡ khoảng không. Lá khô rơi lả tả, rộn lên từng hồi chuông hoan lạc.
Giọng nói chúng ta là mạch ngầm cồn cào lòng đất. Từ xa tít chân mây dìu dặt dâng lên hơi ẩm đại ngàn.
16
Ăn miếng ngon này, uống ly trà này. Cho em cả hạt muối, khăn lau, nước chấm. Cả tương cà, đầu đũa, cơm thơm... Lúc xa em dặn anh phải ăn ngủ điều độ, ăn thêm một thìa cho em. Anh là con sam bơi quanh bàn ăn xếp đầy thực phẩm. Theo nghi lễ loài sam, trước khi ăn anh luôn đưa thức ăn lên cao. Luôn nhớ em trên lưng, con sam cái khổng lồ bao trùm mặt đất. Em là đám mây trôi đi chậm chạp, bình minh rẻ quạt, con sư tử xù lông, con sóc chuyền cành thoăn thoắt. Gió lùa gió quẩn chân anh. Mưa mịn màng, mưa rây rây lành lạnh... Anh đang cõng bầu trời bằng đôi chân rắn chắc. Những hạt mầm tìm ra ánh sáng dưới lưng anh. Tiếng cười trẻ con xổ tung từng chuỗi hạt. Con sâu đo lẩn thẩn bò quanh cuống lá úa vàng. Bông mẫu đơn đầu ngõ vừa nở vội... Gió mùa, gió mùa... Và nước chảy, nước chảy!
Có lúc quên lời em dặn. Nhưng đã thành bản năng, anh lại bơi đi và đưa thức ăn lên cao.
(còn nữa)
Nghe tin bạn bị mất trộm
Tặng Nguyễn Quang Thiều
Có thể tên trộm đã lẻn vào cửa sổ lúc bạn mỏi mệt. Lúc bộ ria dày thôi dựng ngược, khép hờ đôi mắt chợt mọng nước, bất động, chợt ngầu đỏ... Hơi thở bạn vẫn dâng ngùn ngụt, kết giữa Hà Đông ngọn tháp cao. Tôi muốn thành thám tử tư, tóm ngay kẻ vừa chui vào nhà bạn. Kìa đám mây hình người vừa lọt vào bầu trời xanh lơ. Biết đâu tên trộm cũng vào nhà bằng tư thế ấy. Giờ hắn đã cải trang thành người tử tế, còn đám mây kia vẫn nhởn nhơ bay. Hơi nóng không ngừng tỏa rạng. Tên trộm tựa que cời bới tung lò than đỏ rực. Ngọn lửa lùa qua cửa sổ, ổ khoá, lỗ thông hơi… như người căm giận cầm những thỏi bạc ném vào đêm tối, hay tua tủa ngón tay giơ lên bấm vào một huyệt đạo khổng lồ. Hắn đã buông xuống theo rễ cây si, luồn qua từng bông bạch đơn đang bình tĩnh tỏa hương trong huyệt đạo. Tên trộm không biết mình đã ra đi cùng tàn lửa vô hình, những thỏi bạc…
Kể lại giấc mơ
Đêm qua tôi nằm mơ phải hoạt động gián điệp, loại gián điệp hai mang, quê tôi gọi gián điệp nhị trùng. Vô tình bị kẹt trong cuộc vây ráp nên phải hoạt động, không vì tiền. Tôi còn nhớ rõ mật khẩu, biết cắt đuôi, đặt máy nghe trộm, bí mật đánh điện tín… Mà sao vẫn còn điện tín, loại phương tiện liên lạc thô sơ đầu thế kỷ trước? Lại mơ thấy mình già nua ở thể chế khác. Buổi sáng chống gậy ra đường nghe gió thổi, mỉm cười... Rồi vô tình bị phát giác. Có người thấy tên tôi trong đống giấy phế liệu, hồ sơ ghi làm gián điệp những hai mươi mang. Rõ ràng có kẻ đểu cáng đã cố tình viết thêm số O vào sau số 2. Làm gì ở miền quê hẻo lánh lúc đó có hai mươi thể chế? Miền quê là cuộc đấu trí? Là trung tâm thông tin? Hay điểm nóng? Tôi bị con cháu chê cười, khinh bỉ chẳng ra gì. Bị vu khống trắng trợn, không thể thanh minh. Trước khi tự tử tôi muốn khóc. Nhưng tự nhiên khóc là việc rất khó với một người già. Tôi đành dỗ dành một đứa trẻ sơ sinh vừa thức dậy trong tã lót còn cuốn chặt.
Giả thiết cho buổi sáng hôm sau
Về già ông ít nói
không buồn, không giận
suốt đêm ngồi buông câu bên vũng bùn
để di dưỡng tinh thần?
Không dám ngáp
bởi mất cảnh giác
cào cào, châu chấu chui vào bụng.
Tôi xếp củi để ông dựa lúc mỏi mệt
đặt bên cạnh chén nước…
Rồi nắng sớm sẽ cùng ông
tựa vào chân núi lớn
trước mặt mở ra hồ nước rộng.
Hay mặt đất xoá mọi dấu vết
Tôi thành kẻ buôn điều, bịa chuyện.
Có thể dưới bình minh đen
chất ngất những con cá đen...
Gió móc vào ông lưỡi câu có ngạnh.
Ghi ở Vạn lý Trường Thành
Mây xếp lên vai từng tảng đá nặng
nhòe mắt cát
thở đầy ngực cát
Vạn lý Trường Thành còn xây dở?
Trên không tiếng hoạn quan truyền chỉ
Bắt được kẻ nào vừa vác đá vừa làm thơ
đánh hộc máu mồm
Khâm thử!
Ngước lên gặp một khuôn mặt bì bì
tay lạnh, mắt chì, giọng mỡ
Mái Phong hỏa đài* màu huyết dụ
hình thanh long đao dính máu đang kề cổ
Còng lưng đẩy nắng đi
Chồn chân đẩy gió đi
Miễn sao gần được bông hoa
đang mởn mơ trong gió lớn...
Tâu Hoàng thượng/ thưa ngài/ báo cáo đồng chí....
Bỉ chức/ thảo dân/ em…
sẽ làm trọn bổn phận
Đây là đỉnh trời
hay đáy vực sâu
chỉ thấy trên lưng lằn roi bỏng rát
Mồ hôi du khách trên đá xám
nở thành hoa phù dung...
Bắc Kinh 18/7/2007
-------------------------
* Phong hỏa đài: Điếm canh trên Vạn lý Trường Thành.
Dậy trẻ con
ũ trẻ xóm tôi biết quá nhiều về người lớn nên sớm mắc những căn bệnh tuổi già. Đêm đêm chúng thường tụ tập, thì thào trong những khu vườn vắng, phân công đứa canh gác để đứa khác đào hầm, chôn giấu những đồ vật cũ nát, đề phòng lúc biến động. Chúng hay hốt hoảng lúc hoàng hôn chuyển màu, lúc sóng vỗ, lúc quả vỡ… Chúng rủ nhau ăn kiêng đề phòng cao huyết áp, mỡ máu, u xơ tuyến tiền liệt… Ít thấy chúng gào khóc ăn vạ. Có đứa nghẹn ngào: “Trẻ con nước mắt chảy vào trong!”. Tôi và những người khác bàn nhau diễn trò cho chúng xem, xếp đồ hàng, xây cung điện, kéo thuyền giấy trên sân gạch... Đánh trận giả, vờ lăn ra chết… Bọn trẻ bẻ lá đặt lên mũi những người giả chết. Những chiếc lá bất chợt héo rũ, úa vàng. Một đứa tự tin, sảng khoái: Đi một ngày đàng học một sàng khôn. Chúng cười vang lúc chúng tôi đứng dậy. Tôi mụ mị rồi ngất ngư về chỗ của mình. Bàn chân chập chững đặt lên mặt đất từng bước dại.
