(tập thơ II)
NHÀ XUẤT BẢN VĂN HỌC 1995
(tiếp)
Tên gọi
Tất cả cửa vội đóng, rèm sau cửa cũng buông
Những đồ gỗ trong phòng mở mắt nhìn ái ngại
Họ ngồi xuống mép ghế, những lá phổi vật vã
Những trái tim quật ngã, gió đang gào
Ngoài kia, qua khe cửa, mùa thu ngợp thở
Mây bay qua hồ nước, nơi họ không dám đến cả trong mơ
Họ ngồi xuống khóc bằng hơi thở
Những người quét dọn đi qua cũng làm họ giật mình
Những bông sen cuối cùng đợi họ đã kiệt sức
Những vòm cây mệt mỏi cuốn đi bóng mát của mình
Họ không còn đường nào ngoài con đường phải đến
Để gọi chính tên mình, gọi chính nỗi đau
Mây bay qua hồ nước. Những đứa trẻ đang gọi họ
Chúng gọi cả tên những ngón chân họ, tên cả những chiếc doi
Chúng chạy như chơi ú tim, nhổ từng gốc cỏ
Tìm trong đám rễ kia xem họ nấp nơi nào
Những bông sen đã kiệt sức, những đám mây cũng kiệt sức
Lũ trẻ vẫn gọi vang bên mép nước đau lòng
Họ không còn đường nào là chạy trốn nơi họ phải đến
Những đồ gỗ trong phòng chết đứng bởi tên cây.
9/1994
Những người đàn bà gánh nước sông
Những ngón chân xương xẩu, móng dài và đen tõe ra như móng chân gà mái
Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi năm và nửa đời tôi thấy
Những người đàn bà xuống gánh nước sông
Những bối tóc vỡ xối xả trên lưng áo mềm và ướt
Một bàn tay họ bám vào đầu tròn gánh bé bỏng chơi vơi
Bàn tay kia bấu vào mây trắng
Sông gục mặt vào bờ đất lần đi
Những người đàn ông mang cần câu và cơn mơ biển ra khỏi nhà lặng lẽ
Những con cá thiêng quay mặt khóc
Những chiếc phao ngô chết nổi
Những người đàn ông giận giữ, buồn bã và bỏ đi
Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi lăm và nửa đời tôi thấy
Sau những người đàn bà gánh nước sông là lũ trẻ cởi truồng
Chạy theo mẹ và lớn lên
Con gái lại đặt đòn gánh lên vai và xuống bến
Con trai lại vác cần câu và cơn mơ biển ra khỏi nhà lặng lẽ
Và cá thiêng lại quay mặt khóc
Trước những lưỡi câu ngơ ngác lộ mồi .
1992
Buổi chiều
Người đàn bà ngồi vấn lại tóc mình
Bên cửa sổ hoa xương rồng đã cũ
Những tấm áo nhiều màu buồn hơn buổi sáng
Mặc vào chiếc dây phơi lạnh lẽo, gầy còm
Mắt hoàng hôn xa lắc nhìn về
Tìm lại một chút ngày còn sót trên ngói mẻ
Những con bồ câu đã hết thời son trẻ
Ngớ ngẩn mổ nhau rụng những chiếc lông cùn
Ai lén đổ vào chiều chút rượu
Ngày cạn đến đâu, rượu cạn theo cùng
Đôi tất trẻ con phơi chợt giãy lên trong gió
Làm lũ bồ câu già hoảng hốt bay đi.
11/1993
Trong gíâc ngủ muộn
với Mạnh, Vinh, Hải...
Trong căn phòng nhỏ bé tôi thường thức giấc
Khi bạn bè tôi trên những chiếc giường cá nhân vuông vức như những tấm ván
Nằm co quắp, nằm sóng xoài, nằm ngoẹo đầu, nằm sấp
Người ú ớ, người nghiến răng, người thở dốc, người rên rỉ
Trong giấc ngủ muộn.
Những chiếc dép ở bên ngoài bậc cửa
Như bầy chó con rúc đầu nhau nằm ngủ
Nắng sớm bò dần đến bậc cửa
Liếm dịu dàng trên lưng bầy chó con
Trong giấc ngủ muộn kia, bạn bè ơi, mơ thấy gì
Có giống giấc mở tôi đêm đêm
Tôi cùng hai con chó con lông xám của tôi
Từ bậc cửa này đi ra
Đến nơi ban mai chưa mặc áo
Dọc con đường bao đôi dép tôi thay
Bấy nhiêu con chó con đã theo tôi lên đường trong mộng mị
Chúng chết cho khao khát của tôi
Khao khát ôm ban mai chưa bao giờ mặc áo
Bạn bè ơi, bạn bè đang rên rỉ trong giấc ngủ muộn
Trong mơ có lên đường cùng lũ chó con?
1992
Điều thiêng
Cơn mưa không thể kéo dài mãi mãi
Tôi phải đến những vụ gieo trồng của cánh đồng bên kia
Bên kia, những lưỡi cày đang được đất dạy dỗ
Bên kia, những nông dân quỳ sụp nghe đất đặt tên
Bên kia, những hạt giống được tắm rửa và đặt vào võng cỏ
Bên kia, những đám mây già nhàn rỗi mắc bệnh ngủ gật thường trôi qua cánh đồng
Tôi phải đến, không được băn khoăn về đồ đạc của mình
Không được ngờ vực trước cái nhìn lạnh lùng của dòng sông khó tính
Không được sợ, không được hoảng hốt tìm lối chạy về làng
Khi bóng tối giơ những ngón tay bí ẩn khổng lồ rờ lên mí mắt
Tôi phải đến. Và điều quan trọng nhất:
Không được khóc và không được hát.
Tháng Mười, 1994
Trong tiếng súng bắn tỉa
Tặng Kh. và N.
Tiếng súng bắn tỉa lần thứ nhất vang lên
Tôi lau nước mắt người đàn bà góa bụa
Rồi khoác áo lên vai ra khỏi ngôi nhà
Tôi đi theo những ngọn gió không mùa
Trong tiếng khóc khàn khàn của cánh đồng khô hạn
Những vết nẻ ngoặm chân tôi và nuốt
Gió đang vặt lông những đám mây vàng
Những người đàn bà góa bụa nhặt nhạnh những gì tôi không bỏ lại
Vạch áo xem trộm vú mình trong góc bếp đầy rơm
Rối bước ra sân không gọi ai, không gọi tôi, chỉ gọi con chó
Con chó liếm lưỡi hôi lên ký ức buồn
Tiếng súng bắn tỉa lần thứ hai vang lên từ mơ hồ, êm ái
Đạn xuyên táo nỗi buồn ngu ngơ, niềm sung sướng dại khờ
Tôi dứt tóc xanh nhai trong miệng đắng
Trong cơn mê tôi ăn hết tóc mình
Sau lưng tôi dâng lên mùi khói rơm tươi, mùi châu chấu nướng
Tiếng nước tắm cô đơn chảy xuống cống ao làng
Tiếng súng âm âm trên cánh đồng xứ sở
ánh sáng đâu đây gục ngã âm thầm
Tiếng đạn lên nòng lần thứ ba như tiếng bày đĩa bát
Tôi ngồi vào chiếc ghế của tầm bắn tỉa dịu dàng sao
Những ngọn gió không mùa nổi lên một bầy ngựa trắng
Dựng tóc tôi thành một lá cờ.
1993
Lời cầu nguyện
Họ chạy trong thành phố; những ngõ sâu hốc hác, những lề đường ê chề, những công việc mắc bệnh...
Thành phố không chốn an toàn cho họ giấu đủ một ngón tay
Ngoài kia, những cánh đồng đắng cay vì bệnh tật kéo dài. Hoàng hôn xấu xí
Ngũ cốc đang gập mình bởi cơn ho hóa chất sặc mùi
Họ chạy trốn không nguyền rửa, không tuyên bố, không hoảng hốt, chỉ đau đớn, chỉ có chuẩn bị.
Chạy trốn những khách sạn cửa đóng mở không lý do, không ký ức và không thổn thức
Chạy trốn Sê-lu-sen, chạy trốn A-na-gin, chạy trốn kháng sinh mạnh
Chạy trốn những những kế hoạch, những chữ ký.Chạy trốn những bí mật
Chạy trốn điện thoại, xa-lông mút.Chạy trốn lễ sinh nhật
Chạy trốn tiếng gõ cửa. Chạy trốn chìa khóa. Chạy chốn bát đĩa và sách dạy nấu ăn
Chạy trốn những tã lót, quần áo cũ phơi rợp trên những nóc nhà thành phố.
Vừa chạy họ vừa ngước lên những vòm cây chật vật đâm chồi
Ngước lên bầy chim cánh chập choạng, rũ rượi bay, hát bài ca kiên nhẫn
Ngước lên những đám mây trĩu ngực vì bụi cố bò qua con dị ứng của thời tiết vô luân.
Ngước lên những ngôi sao mới bóc vỏ, hăng nhựa – đôi mắt trẻ sơ sinh, giọt rượu vang của thần hy vọng
Ngước lên dòng sông gió chảy giữa hai bờ cổ họng khản đặc của đêm
Ngước lên linh hồn những hồ nước bị giết đang bay lượn tìm nơi hạ cánh
Họ chạy trốn, không. Không kẻ nào nhìn thấy con đường thật của họ
Bởi thế họ hiện ra trên con đường khác trong cái nhìn của ảo giác đê hèn
Họ chạy trốn, không, họ chỉ nhóm lửa không giống và thì thầm không giống.
Không giống đóng cửa, không giống đốt đèn và im lặng ngồi không giống.
Họ đi ngủ không giống. Nói mê không giống. Thức dậy không giống
Họ chạy trốn, không. Họ chỉ không giống làm lễ đón bình minh
Bởi thế họ bị nguyền rủa, bị hô hoán, bị buộc tội và rơi vào sắp đặt mới.
Họ không chạy trốn. Không. Họ đang đến, ngực thở chậm và sâu
Đứng trước cuộc thách đấu của ảo giác đê hèn. Họ mỉm cười và trên đầu họ.
Vang lên tiếng nguyện cầu cho sức mạnh của họ những vòm cây.
Của những đám mây nặng bụi, của những ngôi sao non, của dòng sông gió
Của bầy chim hát mãi, cả khi chết, bài ca kiên nhẫn
Của linh hồn những hồ nước. Và hơn thế
Của chính những gì họ chạy trốn bị ảo giác đê hèn đầu độc ngọt ngào
Họ đang đến, đứng giữa thành phố, mỉm cười và thấy
Vang lên những giọng nói, tỏa sáng những gương mặt trong vòm cây
Trong mây bay, trong gió, trong sao đêm, trong cánh chim và trong linh hồn hồ nước
Những con mắt của ảo giác đê hèn vẫn lần tìm con đường của họ...
10/1994
Con bống đen đẻ trứng
Cho hai con Thuật, Ngân.
Cha đã mơ và thấy...
I
Không giờ
Không phút
Không giây
Điểm chết thời gian
Đo bằng hơi thở linh hồn
Mẩu âm thanh cuối cùng
Buổi cầu kinh thế kỷ
Thời gian
Rụng xuống
Chiếc lông chót của cái đuôi hoan lạc
Thời gian
Tắt lặng
Lời khóc than của bệnh điên ánh sáng
Dội tiếng vỗ tay cuồng nộ lần thứ nhất
Sự hoan lạc cơn viêm xoang khổng lồ
Ăn rỗng từng vòm đức hạnh
Không giờ, không phút
kém một giây
Ký ức đau thương ném vào hàm nghiến mệt mỏi
Ta bay về những vùng sáng đặc
Ta vỗ cánh
Bầy dơi ngày thứ nhất
Ta vỗ cánh
Đàn thiên nga sinh nở
Ta vỗ cánh
Bầy rắn nước thế kỷ XX
Ta vỗ cánh
Những khớp xương nham thạch chảy nước miếng, hú gọi
Ta vỗ cánh
Bài hát đưa tang của bầy sói rừng sâu
Chuông rền rỉ
Trong những chóp nhà thờ
Bầy ốc vặn phủ rêu
Lửa cháy rực từng quầng trên cỏ
Lũ chuồn chuồn hừng hực bay đi
Những vòm cây tự xé rách lưỡi mình
Trong cơn ngữa ăn nhầm ánh sáng
Những dòng sông tự cào tướp họng
Cơn buồn nôn những bến giả không thuyền
Những hồ nước thủ dâm đục sóng
Trước loài sen đổi giới tính thay mùa
Những trái cây tự rơi vào thuốc độc
Cự tuyệt hàm răng nham nhở lý do
Và những đền chùa gục ngã
Trước những pho kinh phản bội bồ đề
Những bóng đèn trong đêm
Nổ bục con người
Những mặt hình tivi
Ào ào mất máu
Những chiếc cravat
Phát bệnh điên
dứt tóc dọc hành lang
Những đôi giày da đen mỹ mãn
Há hốc mồm hôi hám quầng thâm
Những con mọt mang hai hàm răng giả
Cắn nát từng miền sách thánh mốc da
Những phòng máy lạnh
Làm cứng đông từng khúc lưỡi mềm
Không kịp quẫy lên cái đuôi vĩnh biệt
Những ô kính tự tát vỡ mặt mình
Những tòa nhà cao tầng tự chặt xương sống mình
Dây vĩ cầm cuối cùng trăng đêm vụt đứt
Bức phông đen tụt xuống loã lồ
Ôi vở kịch cuộc đời...
màn cuối...
Tiếng hề cười
Băm chả những u mê
II
Vườn mang thai những quả bưởi non
Trong hăng hắc những mùa quên cúng giỗ
Có ai đó gọi tôi qua linh hồn của ô cửa sổ
Có ai đó gọi tôi dọc linh hồn của những ngõ sâu
Và ai nữa gọi tôi từ nấm mộ ngôi nhà
Tôi đi tìm cha mẹ tôi
Cha mẹ tôi phất chiếc quạt heo may
Ngồi khoan thai trên chiếc xe mây trắng
Một bánh mặt trời
Một bánh mặt trăng
Nóng và lạnh
Đi về nơi gió ngủ
Theo vệt xe tôi tìm khản giọng
Di chúc buồn để lại phía sau mưa
Tôi đi tìm anh chị em tôi
Tất cả lên đường với bầy ngựa nâu
Bờm tung lên từng mùa mây xám
Bầy ngựa lạc trong cánh rừng dòng họ
Anh chị em tôi gieo nhầm những hạt thóc rang
Tôi đi tìm vợ tôi
Người đàn bà cài chiếc cúc đoan trang
Trên chiếc áo của một đời ngủ sượng
Người bỏ lại chiếc khăn sờn ân ái
Và đi, tóc tan hoang, đi mãi
Qua cánh đồng sản phụ
Về một miền sa mạc
Những cát khô thức trắng đợi chờ ...
Tôi đi tìm bạn bè tôi,
Những thi sĩ đêm đêm cởi và buộc
Những bao tải gai ẩm ướt
Đụng những chiếc răng rụng thuở chín, mười
Bạn bè tôi, những mí mắt hoang mang
Sập vội những cánh cửa đá
Những câu thơ yếu thận
Không ghép nổi thuyền
Họ cố vượt qua biển đen số phận
Bằng kiểu bơi chó
Tôi tìm đến, ký ức tôi nằm lại
Hóa vỏ ốc mòn ngậm cát gọi u... oa....
Tôi đi tìm các con tôi
Mắt mượn của nắng
Họng mượn của gió
Chân mượn của nước
Đường mượn của rễ
Quanh các con tôi thế giới đang tự sát
Hai đưa bé không hay vẫn bứt lá vườn
Còn sót lại sau mùa cây sưng phổi
Bày cơn mơ lên mảnh đất cuối cùng
Tôi chạy về ngày mai
Các con tôi chờ tôi ở đó
Tôi bế các con lên
Hai cánh tay tôi
Hai cành cây đã chết đến vỏ
Và lúc đó có một người xuống tóc
Gọi tôi qua những mảnh vỡ tim mình
III
- Cha ơi, cha đưa con về đâu?
- Cha đưa các con về cánh đồng của bà nội
Các con sẽ tìm gom hài cốt
Của những mùa màng tàn tật
Mai táng lại trong đường cày mới
Để oan hồn của cái đói
Đêm đêm không đòi mạng cánh đồng
Và các con sẽ lấy hạt giống thần
Tổ tiên giấu vùi trong cát bát hương
Gieo bí mật xuống cánh đồng góa bụa
- Cha ơi, cha đưa con về đâu?
- Cha đưa các con về sông Đáy.
Dòng họ thuyền đêm qua về đông đủ
Những thuyền chết đậu bến mây
Những thuyền sống đậu bến nước
Những thuyền chưa đẻ thì đang mọc lá
- Cha ơi, có con thuyền thiếu chèo!
- Cha chặt cánh tay cha làm chèo
- Cha ơi,có con thuyền thiếu buồm
- Cha cắt phổi cha làm buồm
- Cha ơi, có con thuyền thiếu dây
- Cha dứt tóc cha bện dây
Các con ơi, ngày mai của ta ơi.
Cha đưa các con về sông Đáy
Con bống bạc đã nổi lên
Ôi con bống tuổi thơ cha khóc đợi
Nơi con bống vàng quẫy đuôi
Ôi con bống nửa đời cha nín đợi
Nơi con bống đen lùa vây khỏi ổ
Con bống suốt đời cha dứt tóc ngóng trông
- Cha ơi, chúng con sẽ ngủ đâu?
- Các con ngủ trong ngôi nhà hai mái của ông nội
Ngọn lửa thiêng triệu triệu năm
Sẽ tự mình thức dậy
Nấu một nồi cơm nếp hoa vàng
Đơm lặng lẽ vào mo cau cổ tích
Và mang ra bến sông
Và thả vào bến sông
Đó là lúc con bống đen
Nổi lên giữa dòng sông Đáy
Đôi mắt sáng hai vầng Nhật, Nguyệt
Đẻ cho ban mai một dải trứng hồng.
Hà Đông, khuya mồng Một
tháng Tám năm Giáp Tuất
Thánh ca tĩnh lặng
Qua cổ họng của buồn đau
Qua cổ họng của cô đơn
Qua cổ họng của thẳm lặng cất giấu
Rượu mỗi lúc chói lên, mỗi lúc chảy mạnh hơn
Ký ức, hiện tại và tương lai hai bên bờ sông máu
Vội vã thức dậy, vội vã xúc rửa những chiếc tù và cổ,
Rúc vang.
Lưỡi đỏ rượu đã liếm vào cánh rừng khô nguyên thủy cảm xúc.
Liếm vào đồng cỏ của thổ ngữ lãng quên
Lửa giần giật phất cờ trên bầu trời của mắt
Dưới những lá cờ, thổ dân của máu quỳ lạy và cầu nguyện
Đứa con trong sạch nhất được chọn làm vật tế nhoẻn cười...
Rồi từ tro âm ỉ lửa đến những ngôi sao xanh
Ngùn ngụt dâng lên bản thánh ca khói trầm uất, ngạo nghễ và tĩnh lặng.
Sau cơn hỏa hoạn vĩ đại trong máu của Người.
1994
Lời trăn trối của tương lai
“Trái đất sẽ kết thúc bằng sự tự bóc vỏ”
“Con trai ơi, con sẽ sinh lại cùng ngày với cha”
Cha tôi giơ bàn tay nhiều vết xước
Vẫy chào tôi một buổi sáng khô trời
Những hàng cây màu ghi lướt đi bên đường ký ức
Đôi bánh xe gỗ trầm tươi ngát lướt xênh xang
Tôi mở túi tìm lại đồng kẽm rỉ
Kẹp giữa hai hàm răng và nghĩ tới bầy chim
Trong sương sớm đầu đông tìm về đầm cỏ lác
Những con nhện sinh cùng tôi ngái ngủ đến bây giờ
“Trái đất sẽ kết thúc bằng sự tự đập vỏ”
“Con trai ơi, con sẽ sinh lại cùng ngày với ông bà con”
Tôi lặng lẽ buông rèm hai bầu trời cha tôi phủ mờ hơi nước
Rồi cắp chiếc sàng thưa tìm đến đầu nguồn
Bà tôi mặc áo không xà phòng, phơi lên những bộ xương cá quả
Và nhảy lò cò quanh những vũng trâu
Tôi ngồi xuống tìm hang rồng và nói:
“ôi những trò chơi khốn khổ của bà”
“Trái đất sẽ kết thúc bằng sự tự nghiền hạt”
Con trai ơi, con sẽ sinh lại cùng ngày với tổ tiên con”
Cha tôi nói với tôi từ bên kia mí mắt
Tiếng người dội vào đáy ngón chân và vọng lại đỉnh đầu
Những ngọn gió thế kỷ sau ùa về làm tôi trở dạ
Tôi tìm mảnh gốm vàng cắt rốn trẻ sơ sinh.
Chicago, 5-1994
Những học sinh mới và một thầy giáo cũ
Về những buổi đọc của các nhà thơ Mỹ
Thế giới còn lại từng đó người
Úp mặt cầu xin, ngửa mặt trăn trối
Những bài thơ ba mắt bay qua xứ sở bóng tối
Chúng ta những kẻ giam cầm, những kẻ tự do
Chúng ta những xác chết tươi, những thân sống đang tằn tiện thở
Chúng ta giấu phổi mình trong bếp ám khói
Hay đánh rơi trong lá mục rừng già
Thế giới còn lại từng đó người
Chúng ta tắm trong đầm lầy nhu nhược và ngạo mạn
Bong bóng bùn mở miệng mỉa mai chúng ta
Chúng ta hong bộ mặt mất nước trước lửa máu gào vang trong gió đỏ
Khi những con dơi độc một cách biết nói nhiều ngôn ngữ
Đeo kính lão và bay tìm bầu vú mới
Của những người đàn bà hôi hám và bí ẩn của xứ sở chúng ta
Những cái mũi chúng ta rung lên những hồi chuông sợ hãi
Trái tim chúng ta đào hố sâu và ngửi những nấm mồ
Những cái tai nghễnh ngãng chúng ta vào mùa rụng lá
Những cái tai non đang nẩy ra từ những kẽ ngón tay
Thế giới vẫn còn lại từng đó người
Và một dòng sông đuối nước trên đầu thưa bến đợi
Nơi những con cá không vây, không mang, không đuôi đang tìm vào lớp học
Nơi một ông giáo già với cơn ho mùa đông vỡ ra từng cụm khói
Nhổ một ngón tay không đeo nhẫn của mình
Viết lên bảng đen một dấu phẩy giống con mắt xếch
Rồi ngồi khâu ống quần đợi học sinh đến lớp
Với những tập giáo trình đầu những chữ O.
Boston, 06-1994
Bình minh đang lên
Bình minh đang lên mới mẻ và sạch sẽ hơn mọi sự ca ngợi và nguyền rủa của người.
Cánh đồng thiêm thiếp sau từng đêm sinh nở
Sương đầm đìa trên cỏ. Sương giàn dụa
Bên hai khoé miệng đất đai mờ tối, thẳm sâu
Nhìn sát đất trong tầm mắt những ngón chân
Bụi ẩm ướt, tốt tươi và nở nang đang đổi chỗ
Nhìn xa chân trời nơi bình minh hé môi cười là bóng
Những gót chân đích thực, những gót chân đang khuất
Như những vệt nước lớn bay hơi nhẹ nhõm không rên rỉ điều gì
Những con chim cựa mình trong tổ đan bằng sợi mềm bóng tối
Và bay lên như mí mắt người chết sống lại đang từ từ mở ra
Những con người mặc áo ngủ hổn hển
Dứt đứt hơi thở đặc sệt dính chặt vào cuối giấc
Cơn mơ nhàu nát hơn tấm áo ngủ, bẹp dí hơn chiếc gối mút và quẫn bách hơn tấm màn thủng
Những cái ngáp của người không được quyền so sánh
Với mỏ chim non mở ra đầy ánh sáng, ngọt ngào và cả những lo âu
Và bình minh đang lên như khói, như nước, như da non, như răng mọc lẫy.
Như hai cánh tay trần con gái trinh tiết vươn lên vấn tóc phía sau
Như người đàn bà không chồng già nua chống gối đứng dậy
Và nhai những miếng trầu giới tính nhiều vôi
Bình minh đang lên với hai lá phổi hồng thở ở phía Đông và ở phía Tây
Khi cái lưỡi của người vẫn trườn bò quáng quàng trong vòm miệng nồng nồng hôi, nhớp nháp
Khi những trái tim sứt môi được che đậy bằng những hàng khuy đẹp
Khi người mở cửa vẫn bị kẹp ngón tay
Khi người ăn vẫn cắn phải lưỡi mình
Và khi người nhìn vẫn dụi đến rách bươm đôi mắt
Bình minh đang lên, đang lên, những gót chân đích thực
Đang khuất phía mặt trời, ánh sáng đang khuất vào ánh sáng
Và ánh đêm đoan trang đang bảo ban những sông lười chảy
Cho đến khi từ vòm miệng nồng hôi, nhớp nháp
Những cái lưỡi của người tìm được lối ra.
2/1993
Một phép nghịch đảo
Thế giới còn lại của người là mặt chiếc ghế vuông
Con thú rên rỉ bám vào bến bờ ước lệ sự sống
Con đường sinh ra từ đớn hèn, cao cả
chảy xuống
Con thú không hay khúc vòng con đường
Bàn tay người chạm khúc vòng con đường im lặng
Một con đường trắng dội vào mắt thú
Ngân lên và lý giải trong tiếng khóc mắt người
Linh cảm hoang sơ mở đường cho bầy thú
Khúc vòng con đường mở cửa ô-van cho gió
Và những vật cản sinh ra thế giới trầm của ánh sáng dịu dàng
Những cây khô đang cầu kinh cho lá mới
Những ngọn cỏ hát ru đám mây ngũ sắc vô hình
Những bông hoa bày ra khao khát để che đậy những khao khát
Những dòng sông làm u mê từng luồng cá chép
Ánh sáng trắng đang tìm giấy khai sinh lần thứ nhất của mình
Khúc vòng con đường đang lắc lư trong cơn say
Trong đói khát, kinh hoàng và trong thánh thiện
Con đường trắng đang xếp hành lý của mình trong mắt người chờ đợi
Máu đã thức dậy, liếm mặt như mèo già và rướn chạy
Trong tiếng hú tru của máu và nước bọt
Ta nhìn thấy cái đuôi của bí ẩn thò ra.
1994
Với chiếc xe một bánh
Khi tôi rời khỏi vòng tay, đôi vai hay miền ngực của người
Tôi nhận thấy một xác tôi ở lại
Tôi đã chết một cái chết khoảnh khắc
Trong tuyệt vọng cuối cùng, hy vọng đầu tiên
Như con chim cất đôi cánh khỏi bãi cát bỏng khô
Trong phút kiệt sức của chuyến bay ngã xuống
Nó để lại vệt cánh đập mờ và hơi thở sắp thành tiếng hót
Bay về miền trời gọi nó qua kẽ hở li ti trên vỏ trứng nâu hồng
Có những bình minh mưa tối tăm, những hoàng hôn nắng rực rỡ
Tôi đẩy chiếc xe một bánh chở sự thoi thóp trong sạch nhất của tôi
Đi qua những nơi tôi đã chết
Tôi thấy xác tôi như sương vương trên cỏ dại
Người cũng đi qua và người đứng lại
Không phải mặc niệm tôi, nhớ thương tôi mà người choáng váng
Trong ký ức nỗi buồn ngây ngất dâng lên
Đó không phải là ngày những cái móng trên những cái ngón tuyệt vời
Và những chiếc lông ngũ sắc trên đôi cánh tuyệt vời bị nhổ
Không phải ngày bị đánh lừa bởi lòng tin của mỡ, của muối tiêu, của bia, của trà nóng sau bữa ăn
Đó là ngày ngôn ngữ thứ nhất ngân lên tiếng nguyện cầu trên nền mùa thu sạch sẽ
Trong hương thơm của đất, của nhựa cây, của vải hồ và nước mắt tự do.
Từ thuở lọt lòng tôi đã nhận chiếc xe số phận một bánh
Tôi cầm hai càng xe đẩy ra khỏi cửa và đi
Xe mỗi ngày nặng thêm bởi chất lên bao thứ
Hai cánh tay tôi nổi gân rời rã
Mồ hôi mặt tôi rụng suốt bốn mùa
Con gà trống đất nung đâu đó trong thùng xe vẫn gáy lên từng mùa rộn rã
Tôi dừng lại một tay giữ càng xe, một tay vuốt mặt
Tôi nấc lên, cười lên trước bát ngát con đường
Tôi gặp người đẩy chiếc xe như tôi đi cùng chiều hay đi ngược chiều
Hai chiếc xe tựa vào nhau kêu lên khổ đau, sung sướng
Tôi nghe tiếng gân giãn ra, mồ hôi bớt rơi, còn trái tim đập vồng lên gấp gáp
Tôi nghe những cánh rừng râm ran nhú ra, những dòng sông hồi xuân và những bầu trời đang được cọ rửa
Trong hương thơm mùa ngũ cốc ngọt ngào
Tôi và người đã đi qua những khoảng chết ngắn, qua sự trụi lông và bầm đỏ
Để những cơ bắp và máu tươi non như đất mới cày
Trong tiếng mọc của lông măng bình minh ứ máu màu ngọc tía
Trong tiếng nguyện cầu của ngôn ngữ thứ nhất ngân lên trên nền muà thu sạch sẽ
trong hương thơm của đất của nhựa cây, của vải hồ và nước mắt tự do
Rồi sau đó trong bài hát của con gà trống đất nung, tôi với người mỗi người mỗi ngả
Nấc lên, cười lên đẩy chiếc xe số phận một bánh lên đường.
03/1993
- Tranh đầu trang của Nguyễn Quang Thiều