Đây là tập hợp những bài thơ tôi viết sau tập Vách Nước (NXB Hải Phòng 2003) và song song với tập thơ tình anhanhemem. Hiện tôi không có ý định xuất bản thành sách tập thơ này. Từ hôm nay, 18/11/2007, tôi công bố tính danh tập thơ thứ 8 của tôi: Quay theo mái nhà . MVP
Mai Văn Phấn

Woodcut print on paper of Jose Francisco Borges
(México: Siglo XXI Editores, S.A. de C.V., 1994).
Tập thơ
QUAY THEO MÁI NHÀ
Đúng vậy
Lúc đi
ông mặc áo len màu cổ vịt, quần rộng đũng
tóc cắt ngắn
tay cầm cuốn sách
ra gần cửa còn lẩm bẩm:
sáng rồi tối... thối rồi thơm... bơm rồi xì... đi rồi ngã... vả rồi thương... ương rồi chín... nín rồi thét... kẹt rồi lơi... xơi rồi hóc... bóc rồi che... đe rồi chừa... đưa rồi quỵt... bịt rồi hở... lỡ rồi toi... moi rồi thấy...
chốt cửa gỗ
kéo cửa sắt
ông bấm năm chiếc khóa
rồi ném chìa vào trong nhà...
Lật đống chăn nơi ông vẫn nằm
thấy mẩu giấy với nét chữ nguệch ngoạc:
"Ai tìm thấy tôi ở đâu, gọi về số...
Xin cảm ơn và hậu tạ".
sau mẩu giấy vẫn văng vẳng:
quấy rồi đục... nhục rồi than... tan rồi huề... mê rồi tỉnh... thỉnh rồi buông...
Bài học
Cánh và khuỷu tay vẫn cứng
Từ cổ tay xuống đến ngón phải mềm
Đạo mạo múa tay trong bị
Tôi học bài này từ nhỏ
(Một lần bị khinh như mẻ
Thằng đạo mạo đạp mình xuống lề đường
Cạch đến già!)
Đạo mạo giết một con muỗi
Đạo mạo phát biểu chung chung
Đạo mạo nghiêng mình trống rỗng
Đạo mạo lấy trộm áo mưa
Đạo mạo thở mùi hôi vào miệng người khác
Đạo mạo bọc nhầm một chiếc răng sâu
Đạo mạo tiểu tiện nơi công cộng
Đạo mạo xụt xịt trong khăn mùi xoa
Đạo mạo chỉnh lại con c... trong túi quần nơi hội họp
Đạo mạo xỉ mũi vào cửa kính
Đạo mạo moi tiền của gã ăn mày
Đạo mạo nghe trộm điện thoại
Đạo mạo nhìn ngực chị em trong đám tang
Đạo mạo ký tên vào công trình khoa học
Đạo mạo làm thơ tình khi đã liệt dương
Đạo mạo thả virus vào e-mail người khác
Đạo mạo đánh tráo bài thi
Đạo mạo tiêu tiền âm phủ
...
Cánh và khuỷu tay vẫn cứng
Từ cổ tay xuống đến ngón phải mềm.
Chỉ là giấc mơ
Chúng bịt miệng
trấn lột mọi thứ
và xin tôi bộ phận sinh dục.
Nói rằng xin
bởi nếu tôi không đồng ý
của quý kia phải liệng xuống hố phân
(chúng biết cả bí quyết và những câu thần chú).
Tôi bảo:
các ông có thể lấy hết
nhưng cho tôi giữ lại chút riêng
xin tự nguyện làm đồ chơi, giẻ lau, trâu chó...
Tôi cúi xuống đón chiếc ách lên vai
Tôi xù lông và bắt đầu sủa lớn
Tôi lúc lắc và kêu bíp bíp
Tôi mài cơ thể mình xuống sàn nhà.
Tôi chạy quanh và miệng sùi sọt
Tôi nhễ nhại, giả chết, lồng lộn
Tôi rã rời, loạn nhịp, vỡ tung
Tôi thấm nước và vắt ra nước...
Vẫn trấn tĩnh tiễn khách ra ngõ
Pha xong ấm trà
quay ra
Ông khách không còn ở đó
Gọi điện thoại
Người nhà bảo ông mất đã bảy năm
Nhầm lẫn (!)
Nhà mình
mọi sự đảo lộn
Không nhớ bức chân dung hạ xuống bao giờ...
Đâu rồi chiếc đồng hồ chạy bằng dây cót?
Bộ ấm chén giả cổ ai cho?
Ghé sang hàng xóm
thử hỏi mấy loại thực phẩm
Loại tăng giá
loại còn giữ giá
Trong nhà
Trà vẫn nóng
Đẩy chén nước về phía ông khách đã ngồi.
Luồng tử khí cao chừng một mét sáu dựng đứng trước mặt
chốc lại cúi gập.
Ở những đỉnh cột
Lưỡi tôi bị thắt
treo lên đỉnh cột
mỗi lần nói
chiếc lưỡi phải co rút
kéo thân thể béo ị lên cao
Tôi giẫy giụa tựa mảnh vải quẫy trong gió mạnh.
Đang nghĩ về chiếc lưỡi đau
Chợt cánh bướm mọc trên bờ đá
Cánh hây hây run rẩy cả chân kè
Rồi tấm biển quảng cáo nước uống tăng lực
có gas phun sương mù và chất lượng cao
Nơi lãng mạn khác
thiếu nữ vặn lưng trong bìa lịch
miệng cười tươi và giơ tay rất lâu.
Tôi tồn tại bởi cánh bướm, biển quảng cáo và thiếu nữ không quen biết
Họ nói dùm tôi cuống lưỡi vực sâu.
Nhưng sao lại tồn tại biệt lập?
Chắc lưỡi của họ đang treo trên những đỉnh cột khác.
Còn cậu hãy đứng đằng kia
Đêm nay
nhiều điều kỳ quặc.
Nhưng giấc ngủ đã ngấm rượu độc
Trí nhớ rối mù
màn hình TV mất sóng
mí mắt mở căng hai quả trứng ung
hở miệng hai con ốc chết
hai chân đinh vừa nhổ.
Có ai bên tai thều thào:
Hãy thức chờ xem rêu phủ bầu trời
Mặt nước ăn những vì sao cuối cùng.
Đêm nay
Rắn rết, bọ cạp tràn vào thành phố
Nhưng đừng sợ!
Nhà nào bây giờ cũng thiết kế kiểu lô cốt
Trời tối không ai ra đường.
Sau lúc 0 giờ, nhà bên
một trí thức tỉnh dậy cười hềnh hệch
thú nhận những câu nói ban ngày là chuyện đùa
Đùa dai thật!
Ai đang rình nấp trên cây
chờ lá rụng hóa thành tiền tệ
Không mau giấu trước rạng đông
Bị thu trắng hoặc kiến ăn thịt.
Thôi được
Để tớ mai phục ở đây
và thức dậy lúc năm giờ sáng.
Nếu
Tôi ngủ trên giường
Con chó dưới sàn
cách tôi ba mét bảy mươi lăm xăng-ti.
Sau này vợ tôi đo và bảo thế.
Trời bắt đầu mưa
Chúng tôi bắt đầu mơ.
Con chó mơ:
thức dậy trong nắng sớm
quen hơi những khách qua đường
không cần xồ ra và sủa giận dữ
không bị khinh rẻ đánh đập
thức ăn quen đã bày.
Tôi mơ:
đêm ngủ không cần khóa cửa
ra đường chẳng ai lừa mình
họ nghĩ sao nói vậy
thoáng món ăn ngon và nắng đẹp
Thật tội nghiệp con chó!
Nước mắt làm tôi tỉnh dậy
Nỗi đau cuộn sóng bạc đầu.
Nếu đêm qua không có cơn mưa?
Nếu tôi không ngủ trên giường?
Nếu không phải khoảng cách ba mét bảy mươi lăm xăng-ti.?
Hắn
I
Nơi bóng tối ăn thịt bóng tối
hắn ngồi lẩm bẩm...
... lầm rầm âm thanh tiếp diễn
của bóng tối chưa thành
của bóng tối nuốt dần bóng tối
của màu đen không thể đen hơn.
Hắn là nơi hoàn thiện:
của gương đã lành/ sâu đã nở/ trinh đã mất/ cáp đã đứt/ cống đã thông...
là bãi phế thải của giẻ rách/ mảnh thủy tinh/ băng vệ sinh/ giày dép lạc mốt...
là viên đạn bay đi chạm đích/ những vòng kinh hồi sinh/ dòng sông gặp biển...
Lần mò leo tận cây cao
hắn hô:
Ê, chiếu ánh sáng vào đây!
Theo đèn pin le lói
mọi người thấy hắn giang tay và bay lượn tựa thiên thần.
II
Hắn cười và vung tay đấm qua lỗ thủng khoét sẵn trên tấm bìa. Những ngón tay xương xẩu co lại thành quả đấm thép lao qua tâm điểm không vật cản. Hắn, bàn tay đang tìm khoái cảm của con chó chui qua bức tường lớn. Vị trí tấm bìa giơ lên để nắm tay bay qua là khoảng cách quá ngắn. Khát thở.
Mỗi lần lao qua miệng lỗ thủng, bàn tay hắn lại xòe rộng. Tấm bìa giống con sứa đang bơi mắc phải lưỡi câu chùm. Xoay tấm bìa, hắn hát: trời xanh í a... đây vòm ngực rộng...
Bên kia tấm bìa là thế giới khác. Biển báo, thầy giáo cũ, biên bản giám định, chợ búa, kỷ niệm chương, thợ thông cống, hội đồng hương, tu sỹ, dầu tắm, bẫy chuột, nhà tiên tri... Và thời trang cũng khác (hắn nghĩ thế!). Hèn gì không chui nốt cả tay kia (!).
Hắn liệng tấm bìa vào thùng rác, xuống tấn, đấm liên hồi vào lỗ thủng ước lệ, lao đi tốc độ chóng mặt.
Một dự báo về tương lai của thể thao. Với nhan đề trang trọng của tờ báo buổi chiều, hắn có tên trong danh sách những nhà vô địch.
Hội chứng từ một tin đồn…
Tôi trả gấp đôi giá tiền đánh giày
gấp đôi tiền mua dép nhựa
gấp đôi tiền mua chiếc quạt, gói tăm
Xin anh (chị) đừng chống tay xuống đất
đừng gầm gừ, thót bụng, cuộn mình...
Tôi không mặc cả tiền cho trẻ học thêm
không mặc cả tiền phong bao hội nghị
không mặc cả tiền cắt tóc, gội đầu
không mặc cả tiền kê đơn bốc thuốc
không mặc cả tiền mái hiên trú mưa
không mặc cả tiền ghế ngồi ven biển
Hãy đưa hoá đơn qua cửa tò vò
đặt tiền trả lại sau tấm kính
cúi xuống trao bó hoa trên cao
nhìn lên trần và tự tin giảng giải
uống nước theo kiểu rô-bốt
đi qua đám đông như chỗ không người
cắm cần câu đi làm việc khác
leo thang dây không cần bám tay
và nổ máy vù ga đi thẳng.
Xin anh (chị) đừng cố ngước lên
đừng cười ngất lộ nhiều răng trắng
đừng phùng mang trợn má trừng trừng
đừng giương móng tay sắc nhọn phía trước
đừng vươn người xuống uống nước sông
đừng xé xác con vật nấu chín
đừng vò nát hoa quả màu nâu
đừng giậm chân hay bước rón rén
đừng nằm co và ngáy quá to
đừng gào thét hoặc hậm hự trong miệng.
Nhớ không thò đầu và tay ra ngoài
Nhớ suy tư hoặc chăm đọc sách
Nhớ không đạp chân và khạc lên tường
Nhớ hắt hơi lấy tay che miệng
Nhớ dùng xong xả nước bồn cầu
Nhớ phát âm tròn vành rõ chữ
Nhớ nâng ly và uống từ từ
Nhớ nằm ngủ đắp chăn ngay ngắn
Nhớ đánh răng và dùng lược chải đầu...
..."... có mãnh thú bỏ rừng...".
Quay theo mái nhà
Đêm tỉnh dậy. Đồ gỗ trong phòng mọc tua tủa nấm nhĩ. Bức tượng chảy xệ xuống thành nắm đất nhão. Chiếc quạt mở ra lần cuối rồi khép lại làm ống tre. Trong bóng tối, tiếng những nghệ nhân đã khuất cùng đồng vọng:
Hãy quay theo mái nhà đánh thức các đồ vật!
Tôi quay cùng chai lọ, con giống, bóng đèn… qua môi người thợ thổi thủy tinh, qua con chữ rùng mình nhìn bột giấy chìm trong thuốc tẩy. Những giọt mực tụ lại rồi loang xa như một vết dầu. Bộ quần áo trang nghiêm rũ xuống. Đấy là giờ mặc niệm tơ tằm và những cây bông. Bóng tối nuốt sạch thực phẩm ôi thiu, không khái niệm về văn hóa ẩm thực. Hương trà thơm về rừng. Nước gào thét trong chiếc ấm bục đáy....
Những đồ vật quay không thể dừng lại. Thùng rác quay mắc phải khung ảnh, quạt trần, dây điện thoại. Chiếc quần lót mắc kẹt giữa tủ bát đĩa và máy tập thể hình. Chổi cùn, bình diệt muỗi, đĩa CD chui vào tủ lạnh. Con cá tắt thở trên đường gần đến cửa sổ. Lũ chuột nhắt chết đuối bơi qua chảo mỡ. Bột giặt vừa quay vừa rắc lên hoa quả, dao thớt, bàn thờ. Bát nước chấm quay cùng bìa đậu phụ. Lọ tương ớt lao đi trong tư thế lộn ngược. Và kim giây quay chậm hơn hẳn kim giờ...
Mọi người vừa quay vừa tỉnh dậy. Vẫn đủ thời gian uống nước và rửa mặt. Chọn cho mình một đồ vật bất kỳ. Và nhanh chóng đặt chân vào vạch Xuất phát.
Nhìn kỹ
Trong thùng rác có bộ xương cá
bị rỉa hết thịt, tư thế vẫn trang nghiêm
cạnh chiếc thớt dọc ngang vết máu
loại thớt dùng một lần.
Chiếc mũ len vẫn còn hơi ấm
Thoảng mùi dầu gội làm mịn da đầu
Chủ chiếc mũ không bị nấm chân tóc.
Cái kéo. Phích nước. Chiếc bút...
Dăm tờ giấy trắng
cạnh biên bản, hình như một cuộc họp
có ghi tên chủ tọa, thư ký và đại biểu cấp trên
“Hôm nay, hồi 17 giờ 30, tại...
Tổng số: 32
Vắng: 04, có lý do... ”
Trong thùng rác có cánh diều giấy
chồng lên bó hoa, dăm bảy đôi giày.
Gió vẫn thổi hồn nhiên qua ống sáo.
Nắp thùng rác có dòng chữ in sẵn:
“Ở đây không ô nhiễm. Xin bạn yên tâm!”
Tỉnh táo tột cùng
Ý nghĩ tôi muốn điều khiển con chuột chui ra từ cống hẹp
từ tốn bò vào thùng rác và nằm chết ngay ngắn
Xe chở rác đem những con chuột đi chôn
vĩnh viễn trong thành phố không còn chuột.
Một cách nghĩ khác:
Múc nước ở cảng Hải Phòng
nước tự biến thành tinh khiết
tự đóng chai lăn đến các nhà hàng, khách sạn...
Người nghèo đến đó mà thu tiền.
Tôi được tôn vinh là hiện tượng
được đăng ảnh trên trang bìa
được chiêu đãi đến say xỉn.
Em hay năm bảy em dìu tôi về?
Thoáng bóng ai đi xe đạp vào ngõ hẹp
hay hàng vạn diễn viên đang trình diễn giữa quảng trường?
Đừng gượng dậy nói về lòng tin và niềm hy vọng
khi qua khe cửa hẹp
gió biển đang bắn vào từng mũi tên mát rượi.
Biết thì sống
Nhà ông trưởng thôn bị con đường
đâm thẳng vào cửa.
Mở sách Lý Số ra xem
có họa.
Sách còn ghi
ở mục Nốt ruồi
trang 267 dòng thứ ba từ dưới lên...
ám chỉ những người tơ tít, lăng nhăng...
Nhận đúng nốt ruồi bên mắt trái chị thu tiền điện
đêm qua bị bắt quả tang
đang ôm hôn ông trưởng thôn trong quán thịt chó...
"Biên bản lập thành 05 bản
Có giá trị pháp lý như nhau".
Lão chủ quán thịt chó biết lắm chuyện
bị người khác đến nắm tình hình
bị lấy lời khai suốt năm tiếng đồng hồ
về đến ngõ vợ đã mắng té tát
Bạc đầu còn ngu!
Lão cay mũi
ức đến tận cổ
nhưng nghĩ đi nghĩ lại
thấy đúng quá
lén lút uống dăm ba chén rượu
ra sân nhìn nắng lên.
Lần sau biết chỉ để bụng
Nói ra làm gì.
Đêm lập xuân
Chờ quanh ngọn đèn
ánh sáng lan tỏa, đứt đoạn
ngỡ ai cầm bó đuốc
soi lên mặt mỗi người.
Bầy trò chơi để giết thời gian:
ánh sáng soi về ai
người ấy gọi cách lập xuân.
Những câu nói sau được ghi lại:
Con chim trốn rét làm mũi tên
rơi xuống bức tường mùa đông.
Khuôn mặt nhìn qua cửa sổ
gợi nét chữ nguệch ngoạc.
Giọt sương chia đôi
chân cỏ non thành vực thẳm...
Những chuyện bông lơn
vô tình vận vào trời đất
Đồ vật tự chuyển dịch
lắt lay bóng núi
Chim kêu gió thay mùa...
Khêu ngọn đèn
Từng bầy mũi tên bay qua mái nhà vun vút.
Chọn cảnh
Trong mơ ngả mình trên biển
gối đầu lên tay em
Em nghĩ nơi đây biển sâu tám mét
(tôi đọc được ý nghĩ)
có đám mây và chim hải âu
Tôi mang giấc mơ ra phố
lúc ăn sáng thấy mình giống miếng mộc nhĩ
sôi lên trong nồi nước dùng
nồi nước sâu tám mét
Vào thăm bạn trong ngõ hẹp
biển số nhà giống miếng mộc nhĩ trong nồi nước dùng
tiếng bạn vọng từ độ sâu tám mét
Khép bớt cửa vì lạnh
Hơi ẩm mơ hồ ngấm xuống rất sâu
Thấy khoảng cách từ chân ghế tới bức tượng
tiếng mọt kêu tới vụt nhanh tia chớp
giữa những khuôn mặt trong quán phở xa lạ...
bằng khoảng cách giữa đám mây và chim hải âu
đẹp tuyệt vời trên độ sâu tám mét
Không thể tin
Con ong bay vào phòng
bằng nhựa hay bằng gỗ?
nham nhở trên mình những vết cắt dở dang
đúng nó đã bay
tiếng vỗ cánh êm ru, tinh sảo.
Không nên tin vào một con ong
Tôi kiểm chứng bằng những cử động nhỏ:
vẫn còn đủ 532 trang một cuốn sách cũ
tôi bấm móng tay, thông nõ điếu
thử báo cáo, thử ký, thử huỷ tài liệu...
Nhưng hình như
mọi con vật trong nhà
vẫn chế tác từ đồ phế thải:
con mèo tam thể được sinh ra từ mớ giẻ rách?
con cá bơi trong bể được gò hàn từ vỏ lon beer?
chim họa mi hót trong lồng là chiếc ấm vỡ?
con chó giụi đầu vào tay mình là cuộn báo cũ?
đàn kiến đang nhẫn nại tha mồi là đống mạt cưa?
Anh tôi
Lúc gần đất xa trời, anh nhờ tôi giữ hộ ký ức. Anh dặn đây là dữ liệu qúy. Nhưng kho ký ức tôi đã đầy ứ, cả mốc meo, thối rữa. Tôi khuyên anh nên vẽ tranh hoặc viết sách. Nhưng anh đâu phải nhà văn, hoạ sỹ. Tôi nêu nhiều giải pháp khác: cắt rời, khởi động lại, thu nhỏ, dừng đột ngột, ninh nhừ, nghiền thành bụi...
Anh nhìn tôi buồn lắm!
Tôi nhìn nước sông thay màu lướt qua bờ cỏ rũ rượi. Phù sa láng mịn. Trăng mọc sớm, thơ ngây và thoảng mùi rơm rạ. Nhớ người yêu vô cùng.
Anh nhìn tôi buồn lắm!
Chiếc áo vừa giặt nhàu nhĩ, lặng lẽ bốc hơi tôi đâu có biết. Rồi những sợi vải mỏng manh lại phẳng phiu dưới bàn là nóng bỏng. Giặt–là, giặt–là... Đời sống đôi khi giống quả lắc chiếc đồng hồ quá cũ... Tôi tập nghĩ vẩn vơ để có thể nghĩ tiếp.
Anh nhìn tôi buồn lắm!
Anh chờ tôi rửa tay. Vòi nước xối mạnh, rất sạch, mát mẻ vô cùng. Thương anh. Tôi nhìn bọt xà phòng ngầu lên trên da trơn ướt thật dễ chịu.
Cái miệng bất tử
Cái miệng đang trôi kia chắc của người đã chết
lúc trên cao
lúc chạm vào mặt đất.
Bộ xương của cái miệng giờ tan vào cát bụi?
vẫn vàng ươm?
hay đã xỉn đen trong chiếc tiểu sành?
Nhưng cái miệng vẫn mấp máy sống động
khi mím chặt
khi nhoẻn cười độ lượng.
Tôi đặt vào cái miệng những ngữ âm
như gõ lên ô search một website tìm kiếm
Kết quả làm tôi choáng ngợp
Tôi bị lạc vào ổ phục kích?
Là phần mềm bị nhiễm virus?
Hay hòn than vừa rơi xuống tảng băng?
...
Cái miệng không phát ra tiếng động
chỉ hiện lên một đoạn phim câm.
Tôi đã lồng vào đó tiếng gậy gộc,
tiếng động lệnh, dự lệnh...
tiếng một người
và cả tiếng đồng thanh...
Cái miệng vẫn trôi
chỉ cần ai đó phát ra ý nghĩ.
Chuyện còn dài
Con gián bò quanh tôi và nói
vừa đầu thai được ba tháng tuổi
kiếp trước từng là người đàng hoàng.
Đàng hoàng sao chịu phận xẹp lép?
Tôi không tin và đu lên khung cửa:
Thế nhân chứng đâu? Vật chứng đâu?
Con gián giơ một chân lông lá
Ừ, thì tạm coi đây là cánh tay
đang chới với qua ô cửa sắt,
hay chìa ra từ vạt áo sang trọng
của người miệng rộng, lưng thuôn
bước đi xoải dài, gối cứng...
Tôi phải tiếp tục tưởng tượng
kẻo bị kẻ khác chê là mù:
tôi và con gián cùng hội thảo khoa học
cùng đeo khẩu trang, cùng ngắm hoa
cùng bẫy chim, cùng khắc phục hậu quả
cùng lau mồ hôi, cùng tiên tri...
Con gián và tôi từ giờ sòng phẳng:
Nó chui ra. Tôi vô cảm.
Nó gặm nhấm. Tôi ngập chìm.
Nó leo tường. Tôi thù vặt.
Nó bài tiết. Tôi ăn gian.
Nó hôi xì. Tôi lì lợm.
Nó dò xét. Tôi mở đường.
Nó nghênh ngang. Tôi u muội...
Nghe tin bạn bị mất trộm
Tặng Nguyễn Quang Thiều
Có thể tên trộm đã lẻn vào cửa sổ lúc bạn mỏi mệt. Lúc bộ ria dày thôi dựng ngược, khép hờ đôi mắt chợt mọng nước, bất động, chợt ngầu đỏ... Hơi thở bạn vẫn dâng ngùn ngụt, kết giữa Hà Đông ngọn tháp cao. Tôi muốn thành thám tử tư, tóm ngay kẻ vừa chui vào nhà bạn. Kìa đám mây hình người vừa lọt vào bầu trời xanh lơ. Biết đâu tên trộm cũng vào nhà bằng tư thế ấy. Giờ hắn đã cải trang thành người tử tế, còn đám mây kia vẫn nhởn nhơ bay. Hơi nóng không ngừng tỏa rạng. Tên trộm tựa que cời bới tung lò than đỏ rực. Ngọn lửa lùa qua cửa sổ, ổ khoá, lỗ thông hơi… như người căm giận cầm những thỏi bạc ném vào đêm tối, hay tua tủa ngón tay giơ lên bấm vào một huyệt đạo khổng lồ. Hắn đã buông xuống theo rễ cây si, luồn qua từng bông bạch đơn đang bình tĩnh tỏa hương trong huyệt đạo. Tên trộm không biết mình đã ra đi cùng tàn lửa vô hình, những thỏi bạc…
Kể lại giấc mơ
Đêm qua tôi nằm mơ phải hoạt động gián điệp, loại gián điệp hai mang, quê tôi gọi gián điệp nhị trùng. Vô tình bị kẹt trong cuộc vây ráp nên phải hoạt động, không vì tiền. Tôi còn nhớ rõ mật khẩu, biết cắt đuôi, đặt máy nghe trộm, bí mật đánh điện tín… Mà sao vẫn còn điện tín, loại phương tiện liên lạc thô sơ đầu thế kỷ trước? Lại mơ thấy mình già nua ở thể chế khác. Buổi sáng chống gậy ra đường nghe gió thổi, mỉm cười... Rồi vô tình bị phát giác. Có người thấy tên tôi trong đống giấy phế liệu, hồ sơ ghi làm gián điệp những hai mươi mang. Rõ ràng có kẻ đểu cáng đã cố tình viết thêm số O vào sau số 2. Làm gì ở miền quê hẻo lánh lúc đó có hai mươi thể chế? Miền quê là cuộc đấu trí? Là trung tâm thông tin? Hay điểm nóng? Tôi bị con cháu chê cười, khinh bỉ chẳng ra gì. Bị vu khống trắng trợn, không thể thanh minh. Trước khi tự tử tôi muốn khóc. Nhưng tự nhiên khóc là việc rất khó với một người già. Tôi đành dỗ dành một đứa trẻ sơ sinh vừa thức dậy trong tã lót còn cuốn chặt.
Giả thiết cho buổi sáng hôm sau
Về già ông ít nói
không buồn, không giận
suốt đêm ngồi buông câu bên vũng bùn
để di dưỡng tinh thần?
Không dám ngáp
bởi mất cảnh giác
cào cào, châu chấu chui vào bụng.
Tôi xếp củi để ông dựa lúc mỏi mệt
đặt bên cạnh chén nước…
Rồi nắng sớm sẽ cùng ông
tựa vào chân núi lớn
trước mặt mở ra hồ nước rộng.
Hay mặt đất xoá mọi dấu vết
Tôi thành kẻ buôn điều, bịa chuyện.
Có thể dưới bình minh đen
chất ngất những con cá đen...
Gió móc vào ông lưỡi câu có ngạnh.
Ghi ở Vạn lý Trường Thành
Mây xếp lên vai từng tảng đá nặng
nhòe mắt cát
thở đầy ngực cát
Vạn lý Trường Thành còn xây dở?
Trên không tiếng hoạn quan truyền chỉ
Bắt được kẻ nào vừa vác đá vừa làm thơ
đánh hộc máu mồm
Khâm thử!
Ngước lên gặp một khuôn mặt bì bì
tay lạnh, mắt chì, giọng mỡ
Mái Phong hỏa đài* màu huyết dụ
hình thanh long đao dính máu đang kề cổ
Còng lưng đẩy nắng đi
Chồn chân đẩy gió đi
Miễn sao gần được bông hoa
đang mởn mơ trong gió lớn...
Tâu Hoàng thượng/ thưa ngài/ báo cáo đồng chí....
Bỉ chức/ thảo dân/ em…
sẽ làm trọn bổn phận
Đây là đỉnh trời
hay đáy vực sâu
chỉ thấy trên lưng lằn roi bỏng rát
Mồ hôi du khách trên đá xám
nở thành hoa phù dung...
Bắc Kinh 18/7/2007
-------------------------
* Phong hỏa đài: Điếm canh trên Vạn lý Trường Thành.
Dậy trẻ con
Lũ trẻ xóm tôi biết quá nhiều về người lớn nên sớm mắc những căn bệnh tuổi già. Đêm đêm chúng thường tụ tập, thì thào trong những khu vườn vắng, phân công đứa canh gác để đứa khác đào hầm, chôn giấu những đồ vật cũ nát, đề phòng lúc biến động. Chúng hay hốt hoảng lúc hoàng hôn chuyển màu, lúc sóng vỗ, lúc quả vỡ… Chúng rủ nhau ăn kiêng đề phòng cao huyết áp, mỡ máu, u xơ tuyến tiền liệt… Ít thấy chúng gào khóc ăn vạ. Có đứa nghẹn ngào: “Trẻ con nước mắt chảy vào trong!”. Tôi và những người khác bàn nhau diễn trò cho chúng xem, xếp đồ hàng, xây cung điện, kéo thuyền giấy trên sân gạch... Đánh trận giả, vờ lăn ra chết… Bọn trẻ bẻ lá đặt lên mũi những người giả chết. Những chiếc lá bất chợt héo rũ, úa vàng. Một đứa tự tin, sảng khoái: Đi một ngày đàng học một sàng khôn. Chúng cười vang lúc chúng tôi đứng dậy. Tôi mụ mị rồi ngất ngư về chỗ của mình. Bàn chân chập chững đặt lên mặt đất từng bước dại.
|