Thơ Trịnh Cung là thơ của người biết rõ mình, cảm nhận rõ cái hữu hạn của từng khoảnh khắc tồn tại cũng như rành mạch tường minh mỗi ý tưởng đưa ra tương ngộ cùng bạn đọc. Không có cái huyễn hoặc hay sự quẩn quanh trì trệ của tư duy. Hẳn trước kia ông cũng đã viết kha khá thơ theo lối siêu thực, những bài thơ không tồi, nhưng cho đến thời kỳ gần đây, lấy mốc là năm 2000, Trịnh Cung trả cho mình một thứ ngôn ngữ nhẹ nhõm của cảm giác và ý nghĩ. Một cuộc hiện sinh thoải mái và tận tâm giữa tất thảy, dằn vặt và sung sướng, đen và trắng, thuận và nghịch, cái chết- ý niệm với sự sống khoảnh khắc, cái đầu và đôi tay, tự do hay thối rữa , “em” hay “con bửa củi” vv…..
Hóm hỉnh, nhạy cảm, Trịnh Cung phản ứng nhanh với những đổi thay một cách bình thản và minh triết… Chân thành, tận hiến nhưng không quá buồn và không quá dằn vặt, người thơ tận hưởng sống và bình đẳng cùng đời sống.
Hội họa của Trịnh Cung thời kỳ sau bộc lộ khuynh hướng biểu hiện- siêu thực, có phần nhẹ nhàng và tinh tế, nhưng ít thâm trầm gai góc. Giai đoạn ông tham gia nhóm Họa sĩ trẻ Sài Gòn những năm 60 thế kỷ trước, cùng với Thái Tuấn, Nguyễn Trung, Đinh Cường, Đỗ Quang Em… có lẽ chính là những năm Trịnh Cung tiếp nhận ảnh hưởng và khai phóng dòng cảm thức “tiền phong” nhất, vừa tự do khoát đạt kiểu Mỹ vừa nhuốm cảm quan hiện sinh phương Đông. Cũng khó tin, vừa lúc tuổi đôi mươi, Trịnh Cung từng đốt tập thơ đầu tay để hiến mình cho hội họa. Riêng người viết, lại thiện cảm hơn với thời Trịnh Cung sáng tác Cuối cùng cho một tình yêu (Trịnh Công Sơn phổ nhạc năm 1958), có lẽ thế, bởi cái rụt dè hồn hậu, nỗi như nhiên của kẻ linh cảm được và dám coi nhẹ thênh cái gánh vô biên; bài thơ được cất lên trong giai điệu tiết tấu mãnh liệt phóng túng của Trịnh, con người đệ nhất tài hoa, như một tình khúc đẹp và sống mãi…
Trịnh Cung
NỘI TÌNH CÁI HẺM
(tập thơ VI)
CÁI BÓNG CON CÀO CÀO TẨU HOẢ NHẬP NHA
Viết cho mấy Ngựa (Trời (!))
Như con Ngựa Đất* chỉ yêu một lần rồi chết
Anh dâng sự sống cho em sau cuộc truy hoan tận hiến
Cuộc truy hoan hoàn hảo nhất trên đời
Không cần kết thúc bằng một lễ tạ ơn
Con Ngựa Trời chắp tay sau giờ hành đạo
Em hãy khiêu vũ cùng cái bóng
Tiễn đưa một thể xác
Và
Nghinh đón một linh hồn
Không phải loài chó sói cáo chồn nhưng có hành vi cô bé quàng khăn đỏ khi muốn dụ ai. Cũng chẳng phải bò cạp nhưng hay lên cơn sát hại bất kỳ ai nằm trong tầm nọc. Hắn, con cào cào đực duy nhất còn sót lại sau một trận càn tàn sát bằng thuốc trừ sâu được phun từ những chiếc máy bay bà già cánh chuồn của trung tâm cứu nạn nông nghiệp quốc gia. Hắn thoát chết, thật may, tất nhiên, nhưng cũng thật rủi ro vì hắn trở nên lạc loài và hơn thế nữa hắn đã bị nhiễm độc não trạng ngoài việc cái bản mặt bị biến dạng hình chữ V nằm nghiêng cùng với hai chi trên không ngừng táy máy khi vớ được bất cứ đồ vật nho nhỏ nào (như chiếc điện thoại di động chẳng hạn). Không ai biết hắn làm như thế để làm gì. Chơi game hay nhắn tin tham gia bình chọn ca sĩ được ưa thích nhất, hay cũng có thể là một bản báo cáo khẩn cho ngáo ộp về những cử động bất thường của những con Ngựa Trời sau hồi cụp lạc sắp nhai đầu những con Ngựa Đất (Hắn cũng thường xuyên ham muốn được các em Ngựa Trời cho chết khoái, nhưng lại luôn bị từ chối).Nên hãy cẩn thận khi hắn ngồi bên bạn như một bệnh nhân trầm cảm, vục chúi mặt xuống giữa hai cẳng hoặc nhìn đâm về khoảng vách tối, ấy là lúc hắn chuẩn bị tấn công. Khi đã vận đủ khẩu khí lực, mõm hắn bất ngờ há hoác và chiếc lưỡi nảy lên. Nọc độc bắn vọt vào mặt con mồi bất kể trẻ già mà hắn đã âm thầm lựa chọn.
Em vẫn biết
Rồi anh cũng sẽ sớm luân hồi
Tiếp tục thiên chức tận hiến
Để em không bơ vơ trong nỗi nghi ngờ ám ảnh nhầm lẫn cái bóng bên mình
Kẻ rình rập dò la đột nhập cài đặt bóng ma ngáo ộp vào nội tình mọi giấc mơ
Mỗi lần em nhớ anh
Hãy soi mình vào bóng
Cái bóng ấy mãi mãi là chính em một đời quyền uy, đam mê và cô đơn. Nó sự im lặng vĩnh hằng của tội lỗi và tha thứ, kẻ chỉ biết cưu mang nỗi tuyệt vọng em, nơi cất giữ bình an linh hồn anh. Đừng xua đuổi nó! Nhất là đừng bao giờ sợ hãi và lầm lẫn cho hắn là cái bóng ma đang đeo đuổi em.Cái bóng ấy tiền kiếp, hiện tại và cũng tương lai em. Nó chở che những hạt bụi, chở che những hạt mầm lạc số. Cái bóng em chính là sự hiện hữu mặt trời, sự tồn tại thần kỳ ánh sáng để anh tìm thấy. Còn hắn, hắn chỉ con cào cào trúng thuốc điên tiết tẩu hoả nhập ma, lấy việc hù doạ và xúc phạm phụ nữ để trả thù những ai không cho thoả mãn. Đáng sợ hơn, hắn còn cố tình chui vào một lỗ thủng định mệnh mắc bệnh giang mai nào đó để được núp bóng biến dạng những người nhiễm chất độc da cam, hòng đánh lừa lòng từ thiện của thiên hạ văn minh nhẹ dạ. Nhưng chỉ lại rủi ro thêm, hắn đã đút đầu vào cái bẫy muôn đời quái ác của bọn hoạt đầu chính trị và bọn cướp hiện đại không súng, chỉ dùng lưỡi và nước bọt.
Em
Mãi mãi quyến rũ cái chết anh
Hãy luôn dang rộng lưỡi hái ngọt ngào
Và
Trải rộng cái bóng nguyện cầu của mình như mặt trời không bao giờ lặn.
SG 26/10/05
------------------------------------------------------------------------------------
* "Ngựa Đất" là từ chỉ đàn ông nói chung theo đề xuất của Phan Bá Thọ trong đêm rước đèn Trung Thu 2005 tại nhà Thận Nhiên & Lynh Bacardi.
KHI MARI KHÓC
Lâu nay tôi vẫn ngồi nhìn Mari mỗi chiều
Mari vẫn đứng ở đó
Tôi vẫn ngồi ở đây
Cái nhà thờ già hơn 100 tuổi
Rửa tội bao linh hồn
Cái vỉa hè Catinat cũng già hơn 100 tuổi
Cưu mang bao bàn chân
Biết tôi vẫn ngồi nhìn về phía Mari mỗi chiều ở Highlands
Nàng nhắc tôi hãy cầu nguyện
Đừng nhìn vào rốn vú mông bọn người mẫu
“Yên tâm
Anh đang hướng về…”
Bỗng dưng hôm nay Mari khóc
Khi tôi đang cởi trần nhảy disco cùng các nhà thơ trẻ ở Phú Nhuận
Vài người cáo lỗi không đến chung vui
Rủ đi coi Mari khóc
Tôi giận Mari sao không khóc những lúc tôi hướng về nàng nên tiếp tục nhảy disco với Phan Bá Thọ, Nguyễn Quốc Chánh, Trần Tiến Dũng, Khúc Duy, Bùi Chát...
Và nghe vợ chồng Cổ Ngư hát nhạc Ngô Thuỵ Miên thật tình tứ làm ai đang độc thân cũng muốn có vợ có chồng
Rồi cũng phải đi ngang qua chỗ Mari trên đường về
Tôi và cậu xe ôm lọt vào giữa biển người
Tôi ghét kẹt xe nên rất giận Mari
Khóc làm gì cho tôi phải mướt mồ hôi luồn lách khổ sở ra khỏi vùng nhung nhúc con người
Nhung nhúc lệ khô đổ về khuôn mặt Mari đêm không trăng sao
Có lẽ bây giờ Mari đã quá già
Gom được ít nước mắt còn lại khóc cho những ai vừa chết vì vụ bắt cóc trẻ em ở Beslan 2004; vì sóng thần ở biển Đông 2004; vì động đất ở Pakistan 2005; vì bão Katrina ở News Orleans 2005; vì nổ bom tự sát ở Bali, Luân Đôn, Iraq, New Deli; ...
Rồi Mari sẽ chẳng còn nước mắt
Chỉ còn tôi và em
Vẫn tiếp tục cuộc trình diễn Những Giọt Nước Mắt Sống trên đường phố mỗi ngày
SG những ngày Mari khóc, tháng 11/05
IM LẶNG THANH TÂM TUYỀN
Kính viếng Thanh Tâm Tuyền
Anh biết không có con đường nào chạy thoát
Cô độc
Cái chết niềm-hy-vọng
Dù có đi xa trước khi những cột đèn đổ xuống [1]
Bầy sói đang dọn cỗ ở cuối con đường
Anh biết
Không có con đường nào chạy thoát
Cô độc
Cái chết niềm-hy-vọng
Dù nước mắt đặc đen
Cho những cuộc tình duyên Budapest [2]
“Tiếng thét”[3] nổ ngược vào tim
Cho tự do ngã xuống
Món thịt băm nhân danh
Anh biết
Không có con đường nào chạy thoát
Cô độc
Cái chết niềm-hy-vọng
Dù còn một lời cầu cuối
buổi chiều sao vỡ vào chuông giáo đường
tôi xin một chỗ quỳ thầm kín
cho đứa nhỏ linh hồn[4]
Ôi thôi,
Bọn sói cũng đã chia lô
Anh biết
Không còn con đường nào chạy thoát
Cô độc
Cái chết niềm-hy-vọng
Làm sao thủ tiêu kẻ tội đồ mang hình người
Tôi thèm giết tôi
Loài sát nhân muôn đời [5]
Bằng phấn độc phúc âm
Mà tro bụi linh hồn
Anh biết
Không có con đường nào
Chôn cất nỗi lầm lẫn thảm thương
Ngoài im lặng
Im lặng miền tuyết phủ
Mãi mãi Minnesota
Tuyền-Im-Lặng
Im-Lặng-Thanh-Tâm-Tuyền
CA - SG 4/06
Viết lại từ “Im Lặng Anh” trên tạp chí TK21 số tháng 4/06
_________________________
[1] Thanh Tâm Tuyền, "Dạ khúc".
[2] Thanh Tâm Tuyền, "Hãy cho anh khóc bằng mắt em, những cuộc tình duyên Budapest".
[3] Tên bức tranh của Edward Munch.
[4] Thanh Tâm Tuyền, "Phục sinh".
[5] Thanh Tâm Tuyền, "Phục sinh".
(còn nữa)
Đã đăng:
NỘI TÌNH CÁI HẺM (tập thơ I) - Trịnh Cung
NỘI TÌNH CÁI HẺM (tập thơ II) - Trịnh Cung
NỘI TÌNH CÁI HẺM (tập thơ III) - Trịnh Cung
NỘI TÌNH CÁI HẺM (tập thơ IV) - Trịnh Cung
NỘI TÌNH CÁI HẺM (tập thơ V) - Trịnh Cung
Một số ý kiến đóng góp về bài viết này:
|
