Nhã Thuyên

mật đêm

(tập thơ V)

(tiếp)

Tiếng gọi tôi gọi bạn

Trên tay tôi một cuốn sách mở, cuốn sách gọi tôi vào một thế giới viết bằng niềm tin và tình yêu đắm say cuộc sống, tôi không biết diễn đạt cách khác về cuốn sách, tôi ngập chìm và run rẩy trong nỗi đau khổ, trong từng hơi thở của trang giấy mơ bồi hồi thuở những vân gỗ thuộc về rừng... Ngoài kia, gió đã lặng. Mưa cũng không đến nơi này, sự mênh mông bủa vây chúng ta một cảm giác mãi mãi chật chội vì không gian sống. Những đêm vỡ vụn quanh quẩn một tiếng gọi vẫn gắng gỏi vô vọng tìm vào thế giới tĩnh chết của loài người. Trong ý nghĩ đóng chặt và rộng mở của tôi, tôi sẽ đến đó, và bạn cũng sẽ như vậy... Ý nghĩ làm tôi an lòng, làm tôi nao nức, làm tôi cứ không ngớt gọi bạn, gọi bạn... Tôi cảm thấy mình sẽ mọc cánh, tôi sẽ bay...

Tôi đã gọi bạn theo những tiếng gọi đã gọi tôi, ở nhiều không gian khác nhau. Bạn cũng đã nghe thấy. Có một lúc, tôi đã hạnh phúc vì niềm vui vừa sáng lên từ trong nỗi buồn ngăn ngắt của bạn, trong thế giới của bạn. Tôi đã lặng lẽ chiêm ngắm những ngày bạn sống, vẻ đẹp tâm hồn bạn và, tôi, tôi tin biết bao.

Tại sao tôi lại muốn tìm mọi cách để bạn chơi cùng tôi một trò chơi có thể chỉ là vui với chính tôi, bừng nở với riêng tôi một con tim vừa trám đầy những màu sắc rực rỡ của những mùa ban mai mới mẻ? Bí mật nào của trái tim bạn khiến tôi ảo tưởng rằng chúng ta cần có nhau mãi mãi, rằng tôi phải ở đó, cạnh bạn, rằng tôi có thể sống quên mình vì bạn nữa, tôi muốn được thấy bạn mạnh mẽ, bạn bung tràn kì lạ như chính bạn trong cảm nhận muôn thuở của tôi, tôi hoảng hốt nỗi hoảng hốt của bạn, bất lực sự bất lực của bạn vì đó cũng chính là sự bất lực của tôi. Định mệnh nào kéo tôi đi một con đường xa lạ với những ý nghĩ của bạn mà tôi cứ gắng gỏi để có bạn đi cùng. Như thế là vì bạn hay chỉ là sự ích kỉ ngụy tạo của tôi?

Cuốn sách nói với tôi: Tại sao không để mỗi người được yên trong sự tồn tại của họ, sự nhàm chán của họ, nỗi lo âu của họ, sự nhảm nhí của họ, những niềm vui nhỏ mọn của họ, sự yếu đuối của họ, sự tầm thường của họ? Tại sao người phải nghĩ đến sự cứu vãn một cuộc sống khác mà người không bao giờ hiểu được ý nghĩa và sức mạnh sống của nó? Và tại sao, bởi chính người, cô quạnh đến thế kia...

Nhưng tôi, tôi cần có bạn. Lòng ích kỉ của tôi có bạn sẽ khởi sinh yêu thương, tôi biết thế. Tôi bay... 

Một hôm
ngước lên chợt gặp hành động của bạn
đang thư thả giọng hót thơm lừng
ý nghĩ tôi đập nhanh hơn
trái tim rộn ràng
luôn muốn sẵn sàng

nhưng đôi tay xanh xao vẫn miệt mài dệt cánh
chờ
Một hôm...

Tôi nghe thấy những tiếng đang gọi tôi, tha thiết. Tôi cứ bay theo mãi, chỉ với đôi cánh mỏng mảnh của mình, đôi cánh đã có nhiều vết xước vì gió, đôi cánh đã trám nắng ban mai những mùa mới, dẻo dai hơn. Tôi đã bay từ ô cửa của tôi, ô cửa sổ bé nhỏ có dàn hoa leo bạn đã trồng ngày trước, ô cửa sổ kí ức của chúng ta, đúng thế, của chúng ta, ô cửa sổ không thể gọi tên được nữa. Ồ, có phải cánh mỏng xanh xao của bạn vừa chao trong đáy mắt tôi? Bạn bay theo tôi đấy ư, điều tôi mong đợi bao lâu, bay ngang tôi, bay cùng tôi một khởi hành từ ô cửa ấy. Ô cửa ấy, kí ức của chúng ta...

Nhưng tôi biết, bạn cũng biết phải không, khi bay, mỗi chúng ta đã ngậm một vật thiêng riêng biệt, tôi đã ngậm một nhành cúc gai, còn bạn, tôi không thể quay nhìn vật thiêng của bạn. Chúng ta chỉ có thể trao đổi với nhau bằng im lặng, bởi chỉ một tiếng nói, một cái quay đầu, một giọng hót cất lên, hành trình của chúng ta sẽ đánh dấu chấm hết bằng một cú ngã từ thinh không xuống một vùng xa lạ, bởi đó chính là một lời nguyền đã sẵn bày từ thần thoại, trừ phi loài người đốt hết pho huyền thoại cổ xưa, với thứ lửa ủ ngàn năm từ những rừng cây chết dưới đất sâu, bén vào nỗi bất lực của núi làm phun trào những dòng nham thạch biết đau, ôi núi đã ngàn năm câm lặng rồi, chỉ với thứ lửa ấy, kí ức về pho huyền thoại kia sẽ được thiêu rụi, và tất cả sẽ có huyền thoại mới, huyền thoại chết và tái sinh mãi mãi… Dù thế nào, chúng ta, sự tồn tại sau huyền thoại đã bị nệ vào huyền thoại, có cách nào thoát ra chăng? Chỉ có thể thực hiện chuyến bay âm thầm, trong sẻ chia vô vọng, trong nỗi khát cháy họng, trong niềm hạnh phúc choáng ngợp óc nếu được ngã chết vô vị dưới đồng cỏ xanh kia... Nhưng chúng ta vẫn cứ mải miết bay, im vắng mãi thật ư, trong bầu trời. Bay cạnh nhau mãi thế này, cho đến một ngày được dừng ở Phương Nam, nơi ấy nhiều nắng ấm lắm, và vật thiêng mang theo khi ấy có thể cất đi, giấu chôn dưới đất lành. Vì đó chỉ là một thử thách để tôi và bạn đến được cùng nhau, tại sao lại cần thử thách, tôi không biết trả lời sao nữa, để đến một không gian không bao giờ chật chội và không bao giờ thôi vang vọng những tiếng nói của chúng ta, yêu thương...

18.08.07

Bãi tha ma kí ức tôi

làm sao tôi nhớ đã qua những hành trình ý nghĩ nào những thế giới nào như thể đã được sắp đặt trong những ô vuông xanh đỏ những ô vuông xám đen những ô vuông không màu

tôi lục lọi như con ma đói vùng dậy đi hoang trên nghĩa địa có khi chỉ nhặt được vỏ trứng rớt lại vì lòng đỏ lòng trắng trên bát cơm lồng có thể bị lũ chuột hay trẻ đói gặm sạch
21.10.06

Tại một thời điểm hết sức quan trọng

Thi sĩ: Dù nỗi buồn đau có thật, sự chua chát cay đắng có thật, vẻ dửng dưng có thật, những mỉa mai bỡn nhạo có thật và bao hoang mang có thật, những giận dữ có thật nhưng ngay trong hành vi tụ tập một đám đông và nói về/bằng những điều đó, một nguy cơ có thật là tất cả đã quên mất biên giới của Tổ Quốc mình có thể được hình dung và gìn giữ mãi mãi bằng ngôn ngữ, bằng tiếng cười nói, bằng gương mặt người, dù khi chỉ còn là một nhúm người nhỏ bé sống lang bạt qua những miền đất, mà dưới sự áp chế của kẻ mạnh, không một milimet đất nào thuộc về họ.

Nhà cách mạng: Nhưng làm sao để có thể, giống như người xưa, kể về - và tìm kiếm được hình hài đất nước chỉ bằng từ ngữ, bằng những câu chuyện và những ghi chép, những tấm bản đồ cũ, những vạch chỉ dẫn, những cột mốc ở các biên giới và những tín hiệu từ vách núi? Làm sao có thể chỉ ngồi quan sát tỉ mẩn và học cách vẽ lại những đường biên của Tổ Quốc hàng ngày hàng giờ biến thiên khi nỗi giận dữ lẫn hoang mang cứ lớn dần lên cùng cảm giác bị lấn dần từng thước đất, và nỗi nhục nhã mặc cảm rất sâu trong da thịt về một thân phận nhược tiểu không bao giờ giành lại được bằng nỗi giận dữ công khai, và nỗi hoang mang lại lan thêm mãi khi sẽ còn những đường biên giới nữa bị xóa nhòa đi…

Nỗi hoang mang: Một sự thật là, ngay cả khi nhớ rằng có thể ngôn ngữ sẽ gìn giữ, theo cách nào đó, đường biên của Tổ Quốc mình, thì làm thế nào để biết và hiểu và tin rằng chúng ta đã/sẽ gìn giữ được ngôn ngữ? Làm thế nào để một hình dung về Tổ Quốc theo cách thức đó có thể giúp ta bước tự tin trên những mảnh đất cứ mỗi lúc một bị ăn mất, và khi ta càng bước, càng bước thì lại càng lạc mãi vào vòng tròn của một nỗi hoang mang bất tận, rằng ta chỉ đang đi bằng hình dung trên một con đường mà trong một thực tế không minh bạch, nó không còn thuộc về Tổ Quốc ấy…
12.07

Ong rừng và dã hương

“Này đây, tôi là con ong vô tội lảo đảo say ngây mật nắng, này đây xin dâng lựng thơm lời yêu trong chiếc bình thô nhám xù xì vương hương đất nóng” - ong bay đến bên hoa và hát.

Hãy im lặng vì lời mi đã làm ta mệt mỏi

Sau lời phán truyền của loài dã hương ấy, ong rừng bỗng hóa thành con quạ đen ngòm lông xơ xác và rụng dần rụng dần đến khi chỉ còn trơ tấm thân trần, cái mỏ đen đúa cứ mổ mãi mổ mãi vào thân thể hoang tưởng của mình đến bật máu.
2005

Bức tranh thời gian

Tôi đứng nhìn mãi và không sao ra khỏi bức tranh con đường hai màu đen đỏ chuyển động ngược chiều có bóng người trên đó, tôi biết đó chính là người. Trên con đường ấy đằng sau bóng người là tôi, chúng ta, hai mảnh rời của một nỗi cô đơn lạ lùng, khi vẩn đục khi trong vắt, khi như đất và khi bổng bay trắng muốt cánh sen mây.

Tôi nhìn mãi con đường, và thấy ghế đá bày sẵn, như hồi nào, chúng ta nắm tay nhau, để cho yêu thương được thảnh thơi bằng mắt thầm thì và lơ là nhìn bầu trời sũng nước, bằng lăng sau mưa rã rượi như một người đàn bà phóng đãng, đa đoan. Ồ, có cả nước dừa bày sẵn, cho những cơn khát nhiệt đới muốn nổi loạn trong tâm hồn 17 đang nứt căng tình yêu nhiệt thành của chúng ta, hồi đó, nhớ không? Có hoa dại um tùm, cho đôi mắt thanh thản lại về một cánh đồng bông bênh tiếng cười châu chấu… Chúng ta không biết đến những bài thơ nữa, bởi cánh chim vừa ngang qua một sải cánh chớp bóng hồ sâu. Thời khắc ấy, những nỗi nhớ của chúng ta mơ ước của chúng ta những tiếng cười và sự im lặng của chúng ta trùng khít hoàn hảo, và chúng ta, hai chiếc thân đã không còn biết mình là hai cá thể, không biết mình là nỗi cô đơn lạ lùng, khi vẩn đục, khi trong vắt, khi như đất và khi bổng bay trắng muốt cánh sen mây, thế giới là rộng lớn muôn màu và bàn tay tin cậy của chúng ta sẽ nắm trọn vẹn sự sống, chúng ta là hai khóe ươn ướt của một đôi mắt mộng mơ sóng sượt chảy theo mặt trời cười khóc.

Tôi nhìn mãi và không sao ra khỏi bức tranh con đường hai màu đen đỏ chuyển động ngược chiều có bóng người trên đó, tôi biết đó chính là người. Có phải những con đường xưa đã trở lại rồi, bàn tay bàn tay… Làm sao chúng ta lại để mất nhau lâu đến thế, làm sao thời gian và những điều gì nữa lại có thể hủy hoại cả những điều chúng ta đã nâng niu? Đừng để tôi quá chừng hân hoan, bởi sau hân hoan tôi sẽ quỵ ngã vì yếu đuối và ảo tưởng. Những con đường xưa đã trở lại, tôi khóc và cười, tôi biết làm thế nào để không nói yêu thương để không khuấy động sự bình ổn sắp đặt của người đã cố tình chối từ tiếng gọi của chính người? Sự trở lại là hân hoan, sự trở lại làm chờ đợi, làm ngẩn ngơ mất mát, sự trở lại là ảo tưởng, sự trở lại là tuyệt vọng đến nỗi tôi đã run run cầu mong đừng, đừng một cái gì trở lại trái tim tôi…

Nhưng điều đó đã trở thành một sự thật tôi không sao quên được. Và tôi, sẽ không bao giờ quên bức tranh đó, bức tranh đưa tôi trở lại con đường đã bên người.

2007

(còn nữa)

Đã đăng:
mật đêm (tập thơ I) - Nhã Thuyên
mật đêm (tập thơ II) - Nhã Thuyên
mật đêm (tập thơ III) - Nhã Thuyên
mật đêm (tập thơ IV) - Nhã Thuyên

Một số ý kiến đóng góp về bài viết này: